Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 9

कैलासं पर्वतं त्यक्त्वा देवीं देवांश्च संगतान् । वैशाखे पंचदश्यां तु भूमिं भित्त्वा भवोऽभवत्

kailāsaṃ parvataṃ tyaktvā devīṃ devāṃśca saṃgatān | vaiśākhe paṃcadaśyāṃ tu bhūmiṃ bhittvā bhavo'bhavat

เมื่อทรงละภูเขาไกรลาส พร้อมด้วยพระเทวีและหมู่เทพผู้ชุมนุม ในเดือนไวศาขะ ณ ติถีที่สิบห้า พวะ (พระศิวะ) ได้อุบัติขึ้นโดยผ่าแผ่นดินออก

कैलासम्Kailāsa
कैलासम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकैलास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
पर्वतम्mountain
पर्वतम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपर्वत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; अपादानस्य कर्मवत् (object of leaving)
त्यक्त्वाhaving left
त्यक्त्वा:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootत्यज् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund); पूर्वक्रिया (having left)
देवीम्the Goddess
देवीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
देवान्the gods
देवान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), बहुवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
संगतान्assembled / gathered
संगतान्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम् + गम् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle used adjectivally); पुंलिङ्ग, द्वितीया (2), बहुवचन; विशेषणम् (देवान्)
वैशाखेin Vaiśākha (month)
वैशाखे:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootवैशाख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; अधिकरण (in the month of Vaiśākha)
पञ्चदश्याम्on the fifteenth (tithi)
पञ्चदश्याम्:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपञ्चदशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; अधिकरण (on the fifteenth tithi)
तुindeed
तु:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषार्थक-अव्यय (particle: but/indeed)
भूमिम्the earth/ground
भूमिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभूमि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
भित्त्वाhaving split
भित्त्वा:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभिद् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund); पूर्वक्रिया (having split/pierced)
भवःBhava (Śiva)
भवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
अभवत्became / came to be
अभवत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ्-लकार (imperfect/past), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपदम्

Sārasvata (contextual continuation)

Tirtha: Vastrāpatha

Type: kshetra

Scene: Śiva (Bhava) emerges by splitting the earth at Vastrāpatha; Kailāsa recedes in the background; Devī and the devas accompany him; Vaiśākha full moon shines overhead.

K
Kailāsa
D
Devī
D
Devas
V
Vaiśākha
P
Pañcadaśī
B
Bhava (Śiva)

FAQs

A tīrtha becomes supremely holy through divine manifestation; Śiva’s presence sanctifies the land itself.

Vastrāpatha Mahākṣetra is being framed through the episode of Bhava’s earthly manifestation.

An auspicious occasion is implied: Vaiśākha śukla pañcadaśī is highlighted as a powerful time connected to Bhava’s manifestation.