Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 4

सारस्वत उवाच । सुराष्ट्रदेशे गन्तव्यं गिरौ रैवतके यदि । नृप यात्राविधिं वक्ष्ये त्वमेकाग्रमनाः शृणु

sārasvata uvāca | surāṣṭradeśe gantavyaṃ girau raivatake yadi | nṛpa yātrāvidhiṃ vakṣye tvamekāgramanāḥ śṛṇu

สารถวตะกล่าวว่า: “ข้าแต่พระราชา หากพระองค์ประสงค์จะเสด็จไปยังแคว้นสุราษฏระ สู่ภูเขาไรเวตะกะ ข้าพเจ้าจักอธิบายวินัยอันถูกต้องแห่งการจาริกแสวงบุญให้ทรงทราบ ขอทรงสดับด้วยจิตตั้งมั่นเป็นหนึ่งเดียว”

sārasvataḥSārasvata
sārasvataḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootsārasvata (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
uvācasaid
uvāca:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
surāṣṭra-deśein the Surāṣṭra region
surāṣṭra-deśe:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootsurāṣṭra (प्रातिपदिक) + deśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन; तत्पुरुष-समास (सुराष्ट्रस्य देशः)
gantavyaṃone should go
gantavyaṃ:
Karya (Obligation/विधेय)
TypeVerb
Rootgam (धातु)
Formकृत्य-प्रत्यय (gerundive), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘गन्तव्यम्’ = should be gone
girauon the mountain
girau:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootgiri (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन
raivatake(named) Raivataka
raivatake:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootraivataka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन
yadiif
yadi:
Sambandha (Condition/शर्त)
TypeIndeclinable
Rootyadi (अव्यय)
Formशर्तार्थक-अव्यय (conditional particle)
nṛpaO king
nṛpa:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootnṛpa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
yātrā-vidhimthe rule/procedure of the pilgrimage
yātrā-vidhim:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootyātrā (प्रातिपदिक) + vidhi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; तत्पुरुष-समास (यात्रायाः विधिः)
vakṣyeI will tell
vakṣye:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
tvamyou
tvam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyusmad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
ekāgra-manāḥwith concentrated mind
ekāgra-manāḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rooteka (प्रातिपदिक) + agra (प्रातिपदिक) + manas (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; बहुव्रीहि-समास (एकाग्रं मनः यस्य)
śṛṇulisten
śṛṇu:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootśru (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Sārasvata

Tirtha: Raivataka (Girnar) within Surāṣṭra; connected tīrtha-field leading toward Prabhāsa/Vastrāpatha

Type: peak

Listener: A king (nṛpa)

Scene: Sārasvata ṛṣi addresses the king, pointing toward the western land of Surāṣṭra and the sacred massif of Raivataka, promising to teach yātrā discipline.

S
Sārasvata
S
Surāṣṭra
R
Raivataka

FAQs

Pilgrimage should be undertaken with mental focus and according to dharmic procedure, not casually.

The Surāṣṭra region and Mount Raivataka are introduced as the pilgrimage destination within the Vastrāpatha Māhātmya context.

A general prescription is given: follow a proper yātrā-vidhi (pilgrimage protocol) and listen attentively to it.