Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 121

एकभक्तं तथा नक्तमयाच्यमुषितं तथा । एवमादीनि चान्यानि कृत्वा दामोदराग्रतः । कृतकृत्या भवंतीह यावदाभूतसंप्लवम्

ekabhaktaṃ tathā naktamayācyamuṣitaṃ tathā | evamādīni cānyāni kṛtvā dāmodarāgrataḥ | kṛtakṛtyā bhavaṃtīha yāvadābhūtasaṃplavam

การถือวัตรเช่น ฉันเพียงวันละครั้ง ฉันเฉพาะยามค่ำ และพำนักโดยไม่ขอทาน—รวมทั้งวัตรอื่น ๆ ทำนองนี้—เมื่อปฏิบัติต่อหน้าท่านทาโมทร ย่อมทำให้ผู้นั้นสำเร็จสมบูรณ์ในชาตินี้ และดำรงอยู่อย่างนั้นจนถึงกัลปาวสาน

एकभक्तम्single meal (observance)
एकभक्तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootएक + भक्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; ‘एकं भक्तं (एकवारं भोजनम्)’ इति द्विगु-भावार्थे
तथाlikewise
तथा:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/प्रकारवाचक (likewise)
नक्तम्night-only eating (observance)
नक्तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनक्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; ‘रात्रौ भोजनम्/व्रतम्’ अर्थे
अयाच्यम्not to be begged for / without asking
अयाच्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootअ + याच्य (प्रातिपदिक; √याच् (धातु) यत्/ण्यत्-प्रत्ययजन्य)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; निषेध-पूर्वक विशेषणम्
उषितम्staying / dwelling (observance)
उषितम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Root√वस् (धातु) क्त-प्रत्यय (कृदन्त; उषित)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; ‘उषितम्’ = वासः/निवासः (staying)
तथाlikewise
तथा:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/प्रकारवाचक
एवम्thus
एवम्:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (thus)
आदीनिand the like
आदीनि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootआदि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन; ‘आदि’ = and so on (etc.)
and
:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
अन्यानिother
अन्यानि:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन; ‘आदीनि’ इत्यस्य विशेषणम्
कृत्वाhaving done
कृत्वा:
Adverbial (पूर्वक्रिया)
TypeIndeclinable
Root√कृ (धातु) त्वा-प्रत्यय (अव्ययकृदन्त)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund); पूर्वकालिक-क्रिया (having done)
दामोदराग्रतःbefore Dāmodara / in Dāmodara’s presence
दामोदराग्रतः:
Adverbial (देश/सन्निधि)
TypeIndeclinable
Rootदामोदर + अग्रतः (अव्यय)
Formअव्यय; उपपद-सम्बन्धे षष्ठी-तत्पुरुषार्थः (in the presence of Dāmodara)
कृतकृत्याःhaving accomplished what should be done
कृतकृत्याः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootकृत + कृत्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; ‘कृतं कृत्यं यैः’ इति (fulfilled)
भवन्तिbecome / are
भवन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
इहhere
इह:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (here)
यावत्until / as long as
यावत्:
Adverbial (अवधि)
TypeIndeclinable
Rootयावत् (अव्यय)
Formअव्यय; अवधिवाचक (until/as long as)
आभूतसंप्लवम्up to the dissolution of beings / cosmic deluge
आभूतसंप्लवम्:
Adverbial (अवधि)
TypeNoun
Rootआ + भूत + संप्लव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; ‘आ’ उपसर्गार्थे अव्ययीभावः = ‘आभूतसंप्लवम्’ (up to the cosmic dissolution)

Narrative voice (contextual Purāṇic narrator; exact speaker not explicit in the snippet)

Tirtha: Vastrāpatha-kṣetra (Dāmodara-sannidhi)

Type: kshetra

Scene: A devotee observes ekabhakta and nakta disciplines, living simply without asking, then stands before a shrine of child-form Dāmodara with a rope-belt motif, offering a lamp and water; the scene suggests inner fulfillment radiating outward.

D
Dāmodara

FAQs

Simple, disciplined vows performed with devotion before the deity are portrayed as completing one’s spiritual purpose and yielding enduring merit.

Vastrāpatha Kṣetra within the Prabhāsa region, presented as a place where vows gain exceptional potency.

Vratas such as ekabhakta (one meal daily), nakta (night-only meal), and living without begging (ayācya-muṣita).