Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

ईश्वर उवाच । अथ ते संप्रवक्ष्यामि क्षेत्रगर्भं महोदयम् । तद्वस्त्रापथमाहात्म्यं यत्र रैवतको गिरिः

īśvara uvāca | atha te saṃpravakṣyāmi kṣetragarbhaṃ mahodayam | tadvastrāpathamāhātmyaṃ yatra raivatako giriḥ

อีศวรตรัสว่า: บัดนี้เราจักกล่าวแก่ท่านโดยพิสดารถึง “ครรภ์แห่งเขตศักดิ์สิทธิ์” อันลึกซึ้ง เป็นเรื่องใหญ่และเป็นมงคล คือมหาตมยะของวัสตราปถะ ที่ซึ่งภูเขาไรวตะกะตั้งอยู่

ईश्वरःĪśvara
ईश्वरः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Main verb)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
अथthen/now
अथ:
Sambandha-bodhaka (Discourse)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय (अनन्तर/now-then particle)
तेto you
ते:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी (4th), एकवचन (द्वितीयपुरुष-सम्बोधनार्थे दत्तिः)
संप्रवक्ष्यामिI will explain fully
संप्रवक्ष्यामि:
Kriya (Main verb)
TypeVerb
Rootसम् + प्र + वच् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple future), उत्तमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
क्षेत्रगर्भम्the inner essence of the sacred field
क्षेत्रगर्भम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootक्षेत्र + गर्भ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; समासः: क्षेत्र-गर्भः (षष्ठी-तत्पुरुष: ‘क्षेत्रस्य गर्भः/अन्तर्भागः’)
महोदयम्great, auspicious
महोदयम्:
Karma-vishesana
TypeAdjective
Rootमहोदय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम् (क्षेत्रगर्भम् इति)
तत्that
तत्:
Vishesana (in compound)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासपूर्वपद
वस्त्रापथVastrāpatha (place-name)
वस्त्रापथ:
Sambandha (in compound)
TypeNoun
Rootवस्त्र + पथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, समासपूर्वपद; समासः: वस्त्र-पथः (तत्पुरुष: ‘वस्त्रस्य पथः’/स्थाननाम)
माहात्म्यम्the glory of Vastrāpatha
माहात्म्यम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootमाहात्म्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; समासः: तत्-वस्त्रापथ-माहात्म्यम् (षष्ठी-तत्पुरुष: ‘तस्य वस्त्रापथस्य माहात्म्यम्’)
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (Locative sense)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formअव्यय (स्थानवाचक/relative adverb)
रैवतकःRaivataka
रैवतकः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootरैवतक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणरूपेण गिरिः इति
गिरिःmountain
गिरिः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootगिरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Vastrāpatha-kṣetra (with Raivataka-giri)

Type: kshetra

Scene: Īśvara speaks as a cosmic teacher, unveiling the ‘heart of the kṣetra’; in the background rises Raivataka mountain, with a sacred aura and pathways leading to shrines.

Ī
Īśvara (Śiva)
V
Vastrāpatha
R
Raivataka (mountain)

FAQs

Sacred places have an inner sanctity (kṣetra-garbha) that is revealed through Purāṇic teaching, guiding devotees toward auspiciousness and merit.

Vastrāpatha-kṣetra, associated with the Raivataka mountain.

No specific rite is prescribed here; it introduces the forthcoming māhātmya narration.