Adhyaya 66
Prabhasa KhandaPrabhasa Kshetra MahatmyaAdhyaya 66

Adhyaya 66

อีศวรทรงพรรณนาการไปยังลึงค์อันทรงฤทธิ์ชื่อ ‘อรฺฆเยศวร’ ในเขตปรภาสะ อยู่ทางเหนือของวิศาลากษีและไม่ไกลนัก ลึงค์นี้กล่าวว่าให้ผลยิ่งและเป็นที่บูชาของเหล่าเทวะและคันธรรพะ เรื่องราวรำลึกถึงการเสด็จมาของเทวีผู้ทรงวาฑวานละ (ไฟบาดาลแห่งมหาสมุทร) ครั้นถึงปรภาสะและทอดพระเนตรมหาสมุทรใหญ่ (มโหทธี) พระนางถวายอรฺฆยะต่อสมุทรตามพิธี (วิธี) ก่อน แล้วจึงสถาปนาลึงค์ใหญ่ บูชาตามสมควร และเสด็จลงสู่สมุทรเพื่ออาบน้ำศักดิ์สิทธิ์ มีคำอธิบายชื่อเชิงธรรมว่า เพราะถวายอรฺฆยะก่อนแล้วจึงสถาปนาพระเป็นเจ้า ลึงค์นั้นจึงเป็นที่รู้จักว่า ‘อรฺฆเยศ/อรฺฆเยศวร’ และทรงประกาศว่าเป็นผู้ทำลายบาป (ปาป-ปรณาศนะ) ต่อจากนั้นเป็นข้อปฏิบัติ: ผู้ใดสรงลึงค์ด้วยปัญจามฤตและบูชาตามกฎพิธี จะได้วิทยาในเจ็ดชาติ เป็นอาจารย์ผู้ชำนาญในศาสตรา และเป็นผู้รู้ที่ขจัดความสงสัยได้ บทนี้ลงท้ายว่าเป็นอัธยายที่ 66 แห่งปรภาสขันฑะส่วนนี้

Shlokas

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महालिंगमर्घ्येश्वरमिति श्रुतम् । उत्तरे तु विशालाक्ष्या नातिदूरे व्यवस्थितम्

พระอีศวรตรัสว่า: จากนั้นพึงไปยังมหาลึงค์ที่รู้จักกันนามว่า “อรฺฆเยศวร” ซึ่งตั้งอยู่ทางทิศเหนือของวิศาลักษี ไม่ไกลนัก

Verse 2

लिंगं महाप्रभावं हि सुरगन्धर्वपूजितम् । यदा देवी समायाता वडवानलधारिणी

ลึงค์นี้มีเดชานุภาพยิ่งนัก เป็นที่บูชาของเหล่าเทวะและคันธรรพ์ ครั้นเมื่อพระเทวีเสด็จมาถึงที่นั้น ทรงธาร “วาฑวานล” คือไฟใต้สมุทร…

Verse 3

प्रभासक्षेत्रमासाद्य दृष्ट्वा तत्र महोदधिम् । अर्घ्यं दत्तवती तत्र विधिना तन्महोदधेः

ครั้นเสด็จถึงประภาสเกษตร และทอดพระเนตรมหาสมุทร ณ ที่นั้น พระนางได้ถวาย “อรฺฆยะ” แด่มหาสาครอันยิ่งใหญ่ ตามพิธีอันถูกต้อง

Verse 4

प्रतिष्ठाप्य महल्लिंगं संपूज्य विधिना ततः । प्रविवेशाथ देवेशि स्नानार्थं च महोदधौ

ครั้นทรงสถาปนามหาลึงค์ และบูชาโดยครบถ้วนตามพิธีแล้ว ข้าแต่เทวีผู้เป็นเจ้าแห่งเทวะ นางจึงเสด็จลงสู่มหาสมุทรเพื่อการสรงสนานอันศักดิ์สิทธิ์

Verse 5

यस्मादर्घ्यं पुरा दत्त्वा पश्चा दीशः प्रतिष्ठितः । तेनार्घ्येशेति विख्यातं लिंगं पापप्रणाशनम्

เพราะกาลก่อน ได้ถวายอรฺฆยะก่อน แล้วจึงสถาปนาพระเป็นเจ้าในภายหลัง ลึงค์นั้นจึงเลื่องชื่อว่า “อรฺฆเยศะ” ผู้ทำลายบาปทั้งปวง

Verse 6

पंचामृतेन संस्नाप्य विधिना यस्तमर्चयेत् । सप्तजन्मानि देवेशि स विद्यामधिगच्छति । सम्यक्छास्त्रप्रवक्ता च सर्वसंदेहवित्तमः

โอ้เทวี ผู้ใดอาบสรงพระองค์ด้วยปัญจามฤตตามพิธี แล้วบูชาพระองค์โดยถูกต้อง ผู้นั้นตลอดเจ็ดชาติย่อมบรรลุวิทยาอันแท้จริง เป็นผู้แสดงความหมายแห่งศาสตราได้ถูกต้อง และเป็นผู้รู้ยอดเยี่ยมในการขจัดข้อสงสัยทั้งปวง

Verse 66

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्येऽर्घ्येश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम षट्षष्टितमोऽध्यायः

ดังนี้ ในศรีสกันทมหาปุราณอันศักดิ์สิทธิ์ ภายในสํหิตาที่มีแปดหมื่นหนึ่งพันโศลก ในคัมภีร์ที่เจ็ดชื่อประภาสขันฑะ ในภาคแรกชื่อประภาสเกษตรมหาตมยะ บทที่หกสิบหก อันมีนามว่า “พรรณนามหิมาแห่งอรฆเยศวร” ย่อมสิ้นสุดลงเพียงนี้