Adhyaya 361
บทที่ 361 กล่าวเป็นคำสอนเรื่องตถีรถะอย่างย่อในรูปสนทนาระหว่างอีศวร–เทวี โดยชี้นำผู้แสวงบุญให้ไปยังหิรัณยาตฏะ และระบุจุดสำคัญชื่อ ‘ฆฏิกาสถาน’ ซึ่งในกาลก่อนเกี่ยวเนื่องกับฤๅษีผู้เป็นสิทธะ ความศักดิ์สิทธิ์ของสถานที่นั้นอธิบายว่าเกิดจากโยคสิทธิของมฤกัณฑุ ผู้บำเพ็ญธยานโยคะ—กล่าวว่าบรรลุผลภายในหนึ่งหน่วยนาฑี—แล้วสถาปนาลึงค์ ณ ที่นั้นเอง ลึงค์นั้นมีนามว่า ‘มารกัณฑேศวร’ และเน้นคุณทางโมกษะว่า เพียงได้ทัศนะและบูชาก็ยังผลให้บรรเทา/ขจัดบาปทั้งปวง บทนี้จึงแสดงความเชื่อมโยงระหว่างตบะภายในกับภักติที่ผู้คนเข้าถึงได้ พร้อมทั้งให้แผนที่ย่อยของปรภาสกษेत्रในรูปแนวทางการจาริกที่ปฏิบัติได้จริง
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि हिरण्यातटसंस्थितम् । घटिकास्थानमिति च यत्र सिद्धः पुरा ऋषिः
พระอีศวรตรัสว่า: “แล้วแต่บัดนั้น โอ้มหาเทวี พึงไปยังสถานที่ตั้งอยู่ริมฝั่งแม่น้ำหิรัณยา อันเรียกว่า ฆฏิกาสถาน ที่ซึ่งฤๅษีในกาลก่อนเคยบรรลุสิทธิ์”
Verse 2
नाड्यैकया मृकण्डस्तु ध्यानयोगाद्वरानने । तत्रैव स्थापितं लिंगं मार्कंडेश्वरनामतः । सर्वपापोपशमनं दर्शनात्पूजनादपि
โอ้เทวีผู้มีพักตร์งาม มฤกัณฑะด้วยอานุภาพแห่งธยานโยคะ ในชั่วขณะหนึ่งนาฑี ได้สถาปนาศิวลึงค์ ณ ที่นั้นเอง อันเลื่องนามว่า “มารกัณฑेशวร” เพียงได้ทัศนะและบูชาก็ยังความสงบระงับแห่งบาปทั้งปวง
Verse 360
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये मार्कंडेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम षष्ट्युत्तर त्रिशततमोऽध्यायः
ดังนี้ ในศรีสกันทมหาปุราณะ คัมภีร์รวมแปดหมื่นหนึ่งพันโศลก ในภาคที่เจ็ด “ประภาสขันฑะ” ภายในส่วนแรก “ประภาสกษेत्रมหาตมยะ” บทที่มีนามว่า “พรรณนามหิมาแห่งมารกัณฑेशวร” อันเป็นบทที่ ๓๖๑ จึงสิ้นสุดลง