Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि सिद्धेश्वरमनुत्तमम् । तस्यैव पूर्वदिग्भागे नातिदूरे व्यवस्थितम्

īśvara uvāca | tato gacchenmahādevi siddheśvaramanuttamam | tasyaiva pūrvadigbhāge nātidūre vyavasthitam

อีศวรตรัสว่า “ต่อจากนั้น โอ้มหาเทวี พึงไปยังสิทธิเศวรอันยอดยิ่งหาที่เปรียบมิได้ ซึ่งตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกของสถานที่นั้นเอง ไม่ไกลนัก”

ईश्वरःĪśvara
ईश्वरः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — 'Īśvara'
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद — 'said'
ततःthen
ततः:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण — 'then/from there'
गच्छेत्should go
गच्छेत्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√गम् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद — 'should go'
महादेविO great goddess
महादेवि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहा-देवी (प्रातिपदिक; समास)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः — 'O great goddess'
सिद्धेश्वरम्Siddheśvara
सिद्धेश्वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसिद्ध-ईश्वर (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; कर्मधारय/तत्पुरुष-प्रायः (सिद्धानाम् ईश्वरः / सिद्धः ईश्वरः) — 'Siddheśvara'
अनुत्तमम्unsurpassed
अनुत्तमम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअनुत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — 'unsurpassed' (qualifying सिद्धेश्वरम्)
तस्यof it
तस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन — 'of it/of him'
एवindeed
एव:
Nipata (Emphasis/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण-निपात — 'indeed/just'
पूर्वदिग्भागेin the eastern part
पूर्वदिग्भागे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपूर्व-दिक्-भाग (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; तत्पुरुषः (पूर्वायाः दिशः भागः) — 'in the eastern part/direction-sector'
not
:
Pratishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध-निपात — 'not' (with अतिदूरे)
अतिदूरेfar away (too far)
अतिदूरे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootअति-दूर (प्रातिपदिक; उपसर्गपूर्वक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; अव्ययीभावः (अति + दूर) — 'at too great a distance' (locative)
व्यवस्थितम्situated
व्यवस्थितम्:
Kriya-visheshana/State (Predicative adjective)
TypeAdjective
Rootव्यवस्थित (√स्था धातु; वि+अव+√स्था; क्त-प्रत्यय, कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त — 'situated/placed' (agreeing with implied 'स्थानम्/तत्')

Śiva (Īśvara)

Tirtha: Siddheśvara

Type: kshetra

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Scene: Īśvara addresses Devī, gesturing eastward toward a nearby shrine labeled Siddheśvara; the landscape shows clustered temples of Prabhāsa with a coastal horizon.

Ś
Śiva
M
Mahādevī (Pārvatī)
S
Siddheśvara
P
Prabhāsakṣetra

FAQs

Tīrtha-yātrā is presented as a guided sacred geography, where moving from shrine to shrine is itself a dharmic discipline.

Siddheśvara in Prabhāsakṣetra, described as anuttama and located nearby to the east.

A pilgrimage instruction: one should go (gacchet) to Siddheśvara.