Adhyaya 291
Prabhasa KhandaPrabhasa Kshetra MahatmyaAdhyaya 291

Adhyaya 291

บทนี้เป็นถ้อยแถลงทางเทววิทยาโดยย่อ เมื่อพระอีศวรทรงชี้บอกเทวสถานของพระแม่ภัทรกาลีซึ่งตั้งอยู่ทางทิศเหนือของสถานที่ที่เรียกว่า “เกาเบระ-สัญญกะ” อันเกี่ยวเนื่องกับท้าวกุเบร พระแม่ภัทรกาลีได้รับสรรเสริญว่าเป็นผู้ประทานสิ่งที่ปรารถนา (วาญฉิตารถ-ประทายินี) และทรงถูกผูกโยงโดยตรงกับเหตุการณ์ทำลายพิธีบูชายัญของทักษะ โดยเสด็จพร้อมวีรภัทรและเป็นพลังผู้ก่อการย่อยยับแห่งยัญนั้น ต่อมามีข้อกำหนดด้านกาลเวลา แนะนำให้บูชาพระแม่ในวันตฤติยา (ขึ้น/แรม ๓ ค่ำ) แห่งเดือนไจตระ อีกทั้งกล่าวผลบุญว่า การสักการะอย่างกว้างขวางต่อปางจามุณฑาจะนำมาซึ่งสิริมงคล ความมีโชค (เสาภาคยะ) ชัยชนะ (วิชยะ) และการสถิตของพระลักษมี (ความมั่งคั่ง) บทนี้จึงเป็นดัชนีพิธีกรรมที่ผูกความทรงจำแห่งตำนานเข้ากับสถานที่และวันกำหนด เพื่อเป็นแนวทางปฏิบัติในการบูชาอย่างเป็นรูปธรรม।

Shlokas

Verse 1

ईश्वर उवाच । तस्मादुत्तरभागे तु स्थानात्कौबेरसंज्ञकात् । भद्रकाली महादेवि वांछितार्थप्रदायिनी

อีศวรตรัสว่า: ทางทิศเหนือของสถานที่ที่เรียกว่า ‘เกาเบระ’ นั้น มีพระภัทรกาลี มหาเทวี ผู้ประทานสิ่งที่ปรารถนาแก่ผู้ภักดี

Verse 2

दक्षयज्ञस्य विध्वंसे वीरभद्रसमन्विता । भद्रकाली महादेवी दक्षयज्ञविनाशिनी

ครั้นเมื่อพิธีบูชายัญของทักษะถูกทำลาย พระภัทรกาลีมหาเทวี พร้อมด้วยวีรภัทร ได้เป็นผู้ทำลายยัญของทักษะ

Verse 3

चैत्रे मासि तृतीयायां देवीं तां यस्तु पूजयेत् । नवकोट्यस्तु चामुण्डा भविष्यंति सुपूजिताः । सौभाग्यं विजयं चैव तस्य लक्ष्मीर्भविष्यति

ผู้ใดบูชาเทวีองค์นั้นในวันตฤติยาแห่งเดือนไจตรา ด้วยการบูชานั้นเอง จามุณฑาทั้งเก้าโกฏิย่อมได้รับการสักการะอย่างสมบูรณ์ สำหรับผู้นั้นย่อมมีสิริมงคล ชัยชนะ และพระลักษมีคือความรุ่งเรืองสถิตอยู่

Verse 291

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये न्यंकुमतीमाहात्म्ये भद्रकालीमाहात्म्यवर्णनंनामैकनवत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः

ดังนี้ จบบทที่ ๒๙๑ อันมีนามว่า “พรรณนามหิมาแห่งภัทรกาลี” ในประภาสขันฑะ แห่งศรีสกันทมหาปุราณะ ในเอกาศีติสาหัสรีสังหิตา ภายในประภาสเกษตรมหาตมยะ ในญังกุมตีมหาตมยะ