Adhyaya 289
Prabhasa KhandaPrabhasa Kshetra MahatmyaAdhyaya 289

Adhyaya 289

ในอัธยายะนี้ พระอีศวรตรัสกับพระเทวีถึงสถานที่ศักดิ์สิทธิ์อันชำระบาป ซึ่งอยู่ทางทิศใต้ไม่ไกลนัก (วัดระยะด้วยหน่วยคัวยูติ) ณ ที่นั้นมีการปรากฏของพระคงคาในลักษณะ ‘ปาตาลคามินี’ คือไหลลงสู่/เกี่ยวเนื่องกับแดนบาดาล และได้รับการสรรเสริญอย่างชัดเจนว่าเป็น ‘ปาปนาศินี’ ผู้ทำลายบาป. ต่อมาเรื่องราวเชื่อมโยงกับฤๅษีวิศวามิตร ผู้ได้อัญเชิญพระคงคาเพื่อการอาบน้ำพิธีกรรม โดยกล่าวว่าอาบน้ำ ณ ตีรถะนั้นย่อมหลุดพ้นจากบาปทั้งปวง แล้วจึงประกาศมหิมาของลึงค์ทั้งสาม—คงเคศวร วิศวามิตเรศวร และพาเลศวร—ว่าการได้ทัศนะ (ดรศนะ) แห่งลึงค์เหล่านี้ย่อมบันดาลความสำเร็จตามปรารถนา พร้อมทั้งความสิ้นไปแห่งบาปและการบรรลุสิ่งที่มุ่งหวัง.

Shlokas

Verse 1

ईश्वर उवाच । तस्यैव दक्षिणे देवि तस्माद्गव्यूतिमात्रतः । पातालगामिनी गंगा संस्थिता पापनाशिनी

อีศวรตรัสว่า ข้าแต่เทวี ทางทิศใต้ของสถานที่นั้นเอง ห่างไปเพียงหนึ่งคัวยูติ มีพระคงคาผู้ไหลสู่ปาตาล ประทับอยู่ ณ ที่นั้น เป็นผู้ทำลายบาปทั้งปวง

Verse 2

विश्वामित्रेण चाहूता स्नानार्थं वरवर्णिनि । तत्र स्नात्वा महादेवि मुच्यते सर्वपातकैः

ข้าแต่นางผู้ผิวพรรณงาม พระวิศวามิตรได้อัญเชิญพระคงคามาเพื่อการสรงสนาน ข้าแต่มหาเทวี ผู้ใดได้อาบน้ำ ณ ที่นั้น ย่อมพ้นจากบาปทั้งปวง

Verse 3

तत्र गंगेश्वरं दृष्ट्वा विश्वामित्रेश्वरं तथा । बालेश्वरं च संप्रेक्ष्य सर्वान्कामानवाप्नुयात्

ณ ที่นั้น ครั้นได้เฝ้าดูพระลึงค์คงคาอีศวร (คงคาเอศวร) และพระวิศวามิตเรศวร อีกทั้งได้เพ่งดูพระพาเลศวร ผู้มีศรัทธาย่อมบรรลุความปรารถนาทั้งปวง

Verse 289

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां सहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये बालार्कमाहात्म्ये पाताल गंगेश्वरविश्वामित्रेश्वरबालेश्वराभिधलिंगत्रयमाहात्म्यवर्णनंनामैकोननवत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः

ดังนี้ ในศรีสกันทมหาปุราณะ คัมภีร์รวมแปดหมื่นหนึ่งพันโศลก ภาคที่เจ็ดคือประภาสขันฑะ ในส่วนแรก ‘ประภาสกษेत्रมหาตมยะ’ ภายใน ‘พาลารกมหาตมยะ’ บทที่ชื่อว่า “พรรณนามหิมาแห่งลึงค์สามองค์ คือ ปาตาลคงคาเอศวร วิศวามิตเรศวร และพาเลศวร” อันเป็นบทที่ 289 ย่อมจบลงเพียงนี้