Adhyaya 216
Prabhasa KhandaPrabhasa Kshetra MahatmyaAdhyaya 216

Adhyaya 216

ในอัธยายะนี้ พระอีศวรตรัสแก่พระเทวีโดยสังเขปถึงมหิมาแห่งทีรถะฝ่ายไศวะ โดยระบุว่า ทางทิศเหนือของมารกัณฑเษวร มีลึงค์อันประเสริฐนามว่า ‘คौตเมศวร’ ตั้งอยู่ห่างออกไปสิบห้าธนุ (dhanu) ตามมาตราโบราณ เรื่องราวยกสถานที่นี้เป็นแดนแห่งการชดใช้บาป: ฤๅษีโคตมะผู้ทุกข์ระทมด้วยบาปจากการฆ่าครู ได้ทำการประดิษฐาน (pratiṣṭhā) ลึงค์ ณ ที่นั้น และด้วยตบะกับการบูชา จึงพ้นจากภาระกรรมอันหนัก สำหรับผู้แสวงบุญมีข้อปฏิบัติให้เกิดบุญ: อาบน้ำในแม่น้ำตามพิธีที่ถูกต้อง บูชาลึงค์ให้ถูกต้องตามคัมภีร์ และถวายทานเป็นโคกปิลา (kapilā โคสีน้ำตาลอ่อน) ผลที่กล่าวไว้คือหลุดพ้นจากบาปใหญ่ห้าประการ (pañca-pātaka) ได้ความบริสุทธิ์ และมุ่งสู่โมกษะในที่สุด

Shlokas

Verse 1

ईश्वर उवाच । मार्कण्डेश्वरतो देवि उत्तरे लिंगमुत्तमम् । धनुषां पञ्चदशभिर्गौतमेश्वरनामकम्

อีศวรตรัสว่า: โอ้เทวี ทางทิศเหนือจากมารกัณฑेशวร ไปไกลราวสิบห้าช่วงคันธนู มีลึงค์อันประเสริฐนามว่า “โคตเมศวร”

Verse 2

गुरुं हत्वा पुरा देवि गौतमः पापदुःखितः । तत्र लिंगं प्रतिष्ठाप्य तस्मात्पापाद्व्यमुच्यत

โอ้เทวี กาลก่อนโคตมะได้ฆ่าครูของตน จึงทุกข์ระทมด้วยบาป ครั้นได้สถาปนาลึงค์ไว้ ณ ที่นั้น ก็พ้นจากบาปนั้นได้

Verse 3

यस्तत्र कपिलां दद्यात्स्नात्वा नद्यां विधानतः । संपूज्य विधिवल्लिंगं मुच्यते पञ्चपातकैः

ผู้ใด ณ ที่นั้น อาบน้ำในแม่น้ำตามพิธี แล้วถวายทานโคกปิลา (โคสีน้ำตาลแดง) และบูชาลึงค์โดยชอบธรรม ผู้นั้นย่อมพ้นจากมหาบาปทั้งห้า

Verse 216

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये गौतमेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम षोडशोत्तरद्विशततमोऽध्यायः

ดังนี้ ในศรีสกันทมหาปุราณะ—ในสังหิตาที่มีแปดหมื่นหนึ่งพันโศลก—ในประภาสขันฑะลำดับที่เจ็ด และในภาคแรกคือประภาสเกษตรมหาตมยะ บทว่าด้วย “พรรณนามหิมาแห่งโคตเมศวร” อันเป็นบทที่ ๒๑๖ จึงสิ้นสุดลง