
บทนี้เป็นคำสอนย่อที่อีศวรตรัสกับเทวี ให้หันไปสู่ลึงค์ในปรภาสเกษตรชื่อ “จิตรางคเทศวร” พร้อมบอกข้อมูลการเดินทางว่าอยู่ทิศตะวันตกเฉียงใต้ ห่างราวยี่สิบคันธนู ตามลำดับการจาริกในคัมภีร์ส่วนนี้ กำเนิดศาลเจ้าถูกโยงกับจิตรางคทะ ผู้เป็นราชาแห่งคันธรรพะ เมื่อรู้ความบริสุทธิ์ของสถานที่แล้ว เขาบำเพ็ญตบะอย่างแรงกล้า บูชามเหศวรจนทรงพอพระทัย และได้สถาปนาลึงค์ไว้ ณ ที่นั้น ผู้ใดบูชาด้วย “ภาวะ” คือเจตนาภักดีอันจริงแท้ ย่อมได้เข้าถึงโลกคันธรรพะและมีสหายเป็นคันธรรพะ ยังระบุวันพิธีว่าในวันศุกลตรโยทศี ควรอาบน้ำสรงพระศิวะตามแบบแผน แล้วบูชาตามลำดับด้วยดอกไม้ เครื่องหอม และธูปต่าง ๆ ผลที่สัญญาไว้คือความสำเร็จครบถ้วนในสิ่งที่ปรารถนา อาศัยทั้งพิธีที่ถูกต้องและใจที่เปี่ยมศรัทธา
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि लिंगं चित्रांगदेश्वरम् । तस्यैव नैरृते भागे धनुर्विंशतिभिः स्थितम्
พระอีศวรตรัสว่า “แล้วแต่บัดนั้น โอ้พระมหาเทวี พึงไปยังศิวลึงค์นามว่า จิตรางคเทศวร ซึ่งตั้งอยู่ ณ ทิศตะวันตกเฉียงใต้ ห่างออกไปยี่สิบธนูวัด”
Verse 2
चित्रांगदेन देवेशि गंधर्वपतिना प्रिये । क्षेत्रं पवित्रं ज्ञात्वा वै लिंगं तत्र प्रतिष्ठितम् । कृत्वा तपो महाघोरं समाराध्य महेश्वरम्
โอ้เทวีผู้เป็นเจ้าอันเป็นที่รัก จิตรางคทะ ผู้เป็นจ้าวแห่งคันธรรพ์ ครั้นรู้ว่ากษेत्रนั้นบริสุทธิ์ศักดิ์สิทธิ์ จึงได้สถาปนาศิวลึงค์ไว้ ณ ที่นั้น ครั้นบำเพ็ญตบะอันเคร่งครัดยิ่ง ก็ได้บูชาพระมหेशวรจนทรงพอพระทัยโดยชอบธรรม
Verse 3
अथ यो भावसंयुक्तस्तल्लिगं संप्रपूजयेत् । गांधर्वलोकमाप्नोति गन्धर्वैः सह मोदते
บัดนี้ ผู้ใดประกอบด้วยศรัทธาแห่งดวงใจ บูชาศิวลึงค์นั้นโดยครบถ้วน ผู้นั้นย่อมบรรลุคันธรรพโลก และเริงรื่นอยู่ที่นั่นร่วมกับเหล่าคันธรรพ์
Verse 4
तत्र शुक्लत्रयोदश्यां संस्नाप्य विधिना शिवम् । पूजयेद्विविधैः पुष्पैर्गंधधूपैरनु क्रमात् । स प्राप्नोत्यखिलं कामं मनसा यद्यदीप्सितम्
ณ ที่นั้น ในวันตรีโยทศีแห่งปักษ์สว่าง ครั้นสรงสนานพระศิวะตามพิธีแล้ว พึงบูชาตามลำดับด้วยดอกไม้นานาชนิด เครื่องหอม และธูปหอม ผู้นั้นย่อมได้สมปรารถนาทุกประการ ตามที่ใจใคร่ใฝ่หา
Verse 122
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये चित्रांगदेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम द्वाविंशत्युत्तरशततमोऽध्यायः
ดังนี้ จบแล้ว อธยายที่หนึ่งร้อยยี่สิบสอง อันมีนามว่า “พรรณนามหิมาแห่งจิตรางคเทศวร” ในประภาสขันฑะ ภายในประภาสเกษตรมหาตมยะ แห่งศรีสกันทมหาปุราณะ สังหิตาแปดหมื่นหนึ่งพันโศลก