Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 25

पितृपक्षे च ये केचिन्मातृपक्षे कुलोद्भवाः । सर्वे ते मुक्तिमायांति गोमत्या दर्शनात्कलौ

pitṛpakṣe ca ye kecinmātṛpakṣe kulodbhavāḥ | sarve te muktimāyāṃti gomatyā darśanātkalau

ในกาลปิตฤปักษะ และในกาลมาตฤปักษะ บรรพชนใดๆ ที่บังเกิดในสกุลนั้น—ในกาลียุค เพียงได้เห็นกมตีอันเป็นมงคล (ทัรศนะ) ก็ล้วนบรรลุโมกษะ

पितृ-पक्षेin the paternal line/side
पितृ-पक्षे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक) + पक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (पितॄणां पक्षः)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
येthose who
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
केचित्some (persons)
केचित्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; अनिश्चितार्थक-सर्वनाम (some)
मातृ-पक्षेin the maternal line/side
मातृ-पक्षे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक) + पक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (मातॄणां पक्षः)
कुल-उद्भवाःthose born in the family/lineage
कुल-उद्भवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकुल (प्रातिपदिक) + उद्भव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (कुलात् उद्भवाः)
सर्वेall
सर्वे:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; ते इति पदस्य विशेषणम्
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
मुक्तिम्liberation
मुक्तिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमुक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
आयान्तिattain; come to
आयान्ति:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + या (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन
गोमत्याःof the Gomati
गोमत्याः:
Shashthi-sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootगोमती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
दर्शनात्from seeing; by the sight
दर्शनात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootदर्शन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन
कलौin the Kali age
कलौ:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकलि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; युगविशेषः

Sūta (deduced: Prabhāsa Khaṇḍa māhātmya narration)

Tirtha: Gomatī (Dvārakā)

Type: ghat

Listener: Brāhmaṇa interlocutor(s) and general pilgrims

Scene: Pilgrims at Gomati ghāṭa during Pitṛpakṣa: offering water with black sesame, kusa grass, and folded hands; behind them, translucent ancestral figures (pitṛs and mātṛs) rise upward, shedding darkness and moving toward light.

G
Gomatī
P
Pitṛpakṣa
M
Mātṛpakṣa
K
Kali-yuga

FAQs

In Kali-yuga, even simple darśana of a powerful tīrtha like Gomati can uplift one’s lineage and lead toward mokṣa.

Gomatī-tīrtha associated with Dvārakā in the Prabhāsa Khaṇḍa’s Dvārakā Māhātmya.

No detailed rite is prescribed here; the verse emphasizes the merit of darśana of Gomati during Pitṛpakṣa/Mātṛpakṣa.