Previous Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 44

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे चतुर्थे द्वारकामाहात्म्ये स्कन्दमहापुराणश्रवणपठनपुस्तकप्रदानपौराणिकव्यासपूजनमाहात्म्यवर्णनपूर्वकं समस्तस्कान्दमहा पुराणग्रन्थसमाप्त्युपसंहारसूतसत्कारवृत्तान्तवर्णनंनाम चतुश्चत्वारिंशत्तमोऽध्यायः

iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ saptame prabhāsakhaṇḍe caturthe dvārakāmāhātmye skandamahāpurāṇaśravaṇapaṭhanapustakapradānapaurāṇikavyāsapūjanamāhātmyavarṇanapūrvakaṃ samastaskāndamahā purāṇagranthasamāptyupasaṃhārasūtasatkāravṛttāntavarṇanaṃnāma catuścatvāriṃśattamo'dhyāyaḥ

ดังนี้แล บทที่สี่สิบสี่ในศรีสกันทะมหาปุราณอันเคารพบูชา (สังหิตาแปดหมื่นหนึ่งพันโศลก) ได้สิ้นสุดลง ในประภาสขันฑะที่เจ็ด ภาคที่สี่ คือ “ทวารกามาหาตมยะ” อันพรรณนามหิมาแห่งการสดับและการอ่านสกันทะมหาปุราณ การถวายทานเป็นคัมภีร์ การบูชาพระวยาสะผู้เป็นปุราณาจารย์ และลงท้ายด้วยการสรุปปิดฉากสกันทะปุราณทั้งมวล พร้อมเรื่องการถวายเกียรติแด่สุตะ

इतिthus
इति:
Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक-अव्यय (colophon marker)
श्रीस्कान्देin the Śrī Skānda (Purāṇa)
श्रीस्कान्दे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootश्री + स्कान्द (प्रातिपदिके)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), एकवचन (singular), सप्तमी-विभक्ति (locative); कर्मधारय (honorific + title)
महापुराणेin the Mahāpurāṇa
महापुराणे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमहापुराण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), एकवचन (singular), सप्तमी-विभक्ति (locative); कर्मधारय ('great purāṇa')
एकाशीतिसाहस्र्याम्in the (collection) of eighty-one thousand (verses)
एकाशीतिसाहस्र्याम्:
Adhikarana (Qualifier/अधिकरण-विशेषण)
TypeAdjective
Rootएकाशीति + साहस्री (प्रातिपदिके)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), एकवचन (singular), सप्तमी-विभक्ति (locative); द्विगु-समास (numerical: 'eighty-one-thousand')
संहितायाम्in the Saṃhitā
संहितायाम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसंहिता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), एकवचन (singular), सप्तमी-विभक्ति (locative)
सप्तमेin the seventh
सप्तमे:
Adhikarana (Qualifier/अधिकरण-विशेषण)
TypeAdjective
Rootसप्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (masc/neut), एकवचन (singular), सप्तमी-विभक्ति (locative) (ordinal used adjectivally)
प्रभासखण्डेin the Prabhāsa section
प्रभासखण्डे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootप्रभास + खण्ड (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्ग (masculine), एकवचन (singular), सप्तमी-विभक्ति (locative); षष्ठी-तत्पुरुष ('of Prabhāsa')
चतुर्थेin the fourth
चतुर्थे:
Adhikarana (Qualifier/अधिकरण-विशेषण)
TypeAdjective
Rootचतुर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, एकवचन, सप्तमी-विभक्ति (locative) (ordinal)
द्वारकामाहात्म्येin the Dvārakā-māhātmya
द्वारकामाहात्म्ये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootद्वारका + माहात्म्य (प्रातिपदिके)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), एकवचन (singular), सप्तमी-विभक्ति (locative); षष्ठी-तत्पुरुष ('of Dvārakā')
स्कन्दमहापुराणश्रवणपठनपुस्तकप्रदानपौराणिकव्यासपूजनमाहात्म्यवर्णनपूर्वकम्with a prefatory account of the greatness of hearing/reading, gifting books, and worship of (the Purāṇic) Vyāsa of the Skanda Mahāpurāṇa
स्कन्दमहापुराणश्रवणपठनपुस्तकप्रदानपौराणिकव्यासपूजनमाहात्म्यवर्णनपूर्वकम्:
Kriya-visheshana (Adverbial qualifier/क्रियाविशेषण)
TypeAdjective
Rootस्कन्दमहापुराण + श्रवण + पठन + पुस्तक + प्रदान + पौराणिकव्यास + पूजन + माहात्म्य + वर्णन + पूर्वक (प्रातिपदिक-सङ्घात)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), एकवचन (singular), प्रथमा/द्वितीया (nominative/accusative) (adverbial/predicative use); बहुपद-तत्पुरुष-समास (determinative chain: 'preceded by the description of the greatness of hearing/reading/book-gifting and worship of the Purāṇic Vyāsa of the Skanda Mahāpurāṇa')
समस्तस्कान्दमहापुराणग्रन्थसमाप्त्युपसंहारसूतसत्कारवृत्तान्तवर्णनंनाम(the chapter) titled ‘Account of the completion and concluding summary of the entire Skanda Mahāpurāṇa text and the narrative of honoring Sūta’
समस्तस्कान्दमहापुराणग्रन्थसमाप्त्युपसंहारसूतसत्कारवृत्तान्तवर्णनंनाम:
Karta (Title/कर्ता-रूपेण)
TypeNoun
Rootसमस्त + स्कान्दमहापुराणग्रन्थ + समाप्ति + उपसंहार + सूतसत्कार + वृत्तान्त + वर्णन + नामन् (प्रातिपदिक-सङ्घात)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), एकवचन (singular), प्रथमा-विभक्ति (nominative); बहुपद-तत्पुरुष-समास; 'नाम' इति नामनिर्देशक-अव्ययवत् प्रयोग (title-indicator)
चतुश्चत्वारिंशत्तमःforty-fourth
चतुश्चत्वारिंशत्तमः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootचतुः + चत्वारिंशत् + तम (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्ग (masculine), एकवचन (singular), प्रथमा-विभक्ति (nominative); द्विगु/संख्यावाचक-समास (ordinal: 'forty-fourth')
अध्यायःchapter
अध्यायः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअध्याय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), एकवचन (singular), प्रथमा-विभक्ति (nominative)

Colophon (editorial/narrative closing formula)

Tirtha: Dvārakā (contextual) / Skanda-Purāṇa-śravaṇa as ‘śāstra-tīrtha’

Type: kshetra

Listener: Naimiṣeya ṛṣis (implied by Purāṇic frame)

Scene: A concluding assembly: sages and devotees seated in a sacred hall at Dvārakā/Prabhāsa region, a paurāṇika reciter honored with garlands and dakṣiṇā; a manuscript of the Skanda Purāṇa placed on a pedestal; Vyāsa worship with flowers, incense, lamp; the atmosphere of completion and benediction.

S
Skanda Mahāpurāṇa
P
Prabhāsa Khaṇḍa
D
Dvārakā Māhātmya
S
Sūta
V
Vyāsa (Paurāṇika Vyāsa)

FAQs

The colophon highlights Purāṇic dharma: śravaṇa and paṭhana, book-gifting, honoring Vyāsa/reciters, and reverent completion of sacred study.

Dvārakā is the named māhātmya context within Prabhāsa Khaṇḍa, framing the chapter’s sacred-geography emphasis.

Hearing/reading the Purāṇa, gifting its manuscript/book (pustaka-pradāna), and performing Vyāsa-pūjā; also honoring the Sūta (reciter).