Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 3

चतुर्द्दश्यां महेशानं पौर्णमास्यां पितामहम् । येऽर्चयन्ति च सप्तम्यां तुलस्या च गणाधिपम्

caturddaśyāṃ maheśānaṃ paurṇamāsyāṃ pitāmaham | ye'rcayanti ca saptamyāṃ tulasyā ca gaṇādhipam

ผู้ใดบูชาพระมหีศานในวันจตุรทศี บูชาพระปิตามหะ (พรหมา) ในวันเพ็ญ และบูชาพระคณาธิปะ (คเณศ) ในวันสัปตมี ด้วยใบตุลสี—ผู้นั้นย่อมได้บุญกุศล

चतुर्दश्याम्on the fourteenth lunar day
चतुर्दश्याम्:
Adhikarana (Location/Time)
TypeNoun
Rootचतुर्दशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन
महेशानम्Maheśāna (Śiva)
महेशानम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootमहेशान (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
पौर्णमास्याम्on the full-moon day
पौर्णमास्याम्:
Adhikarana (Location/Time)
TypeNoun
Rootपौर्णमासी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन
पितामहम्Pitāmaha (Brahmā)
पितामहम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootपितामह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
येthose who
ये:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन
अर्चयन्तिworship
अर्चयन्ति:
Kriya (Action)
TypeVerb
Rootअर्च् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
सप्तम्याम्on the seventh (lunar day)
सप्तम्याम्:
Adhikarana (Location/Time)
TypeNoun
Rootसप्तमी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन
तुलस्याःof Tulasī
तुलस्याः:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootतुलसी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
गणाधिपम्Gaṇādhipa (Gaṇeśa)
गणाधिपम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootगण + अधिप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (गणानाम् अधिपः)

Prahlāda (continued)

Tirtha: Dvārakā-kṣetra

Type: kshetra

Scene: Triptych of observances: (1) caturdaśī—Śiva-linga worship with tulasī; (2) pūrṇimā—Brahmā with four faces receiving offerings; (3) saptamī—Gaṇeśa receiving tulasī, with lunar phases shown above each panel.

M
Maheśāna (Śiva)
P
Pitāmaha (Brahmā)
G
Gaṇādhipa (Gaṇeśa)
T
Tulasī
C
Caturdaśī
P
Paurṇimā
S
Saptamī

FAQs

Puranic dharma integrates time (tithi) and devotion: specific days are praised for focused worship of particular deities.

No single tīrtha is named in the verse; it occurs within the Dvārakā Māhātmya setting.

Tithi-specific arcana: Śiva on caturdaśī, Brahmā on paurṇimā, and Gaṇeśa on saptamī, using tulasī as offering.