Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 25

लिखितं तिष्ठते यस्य गृहे तत्तीर्थमेव च । बलाच्छुणुष्व माहात्म्यं द्वारकायाः समुद्भवम्

likhitaṃ tiṣṭhate yasya gṛhe tattīrthameva ca | balācchuṇuṣva māhātmyaṃ dvārakāyāḥ samudbhavam

ผู้ใดมีคัมภีร์มหาตมยะนี้เขียนไว้คงอยู่ในเรือน บ้านของผู้นั้นย่อมเป็น “ตีรถะ” แท้จริง ฉะนั้นจงสดับด้วยความตั้งใจซึ่งทวารกา-มหาตมยะอันบังเกิดจากทวารกา

लिखितम्(the) written (text)
लिखितम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootलिख् (धातु) + क्त (कृत्-प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (माहात्म्यम् इत्यर्थे)
तिष्ठतेremains/stands
तिष्ठते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
यस्यwhose
यस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धे (relative)
गृहेin (his) house
गृहे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootगृह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
तत्that
तत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; निर्देशार्थक
तीर्थम्a sacred place
तीर्थम्:
Visheshya (Predicate nominal/विधेय)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
एवindeed, itself
एव:
Sambandha (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (emphatic particle)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
बलात्urgently, forcibly
बलात्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootबलात् (अव्यय; बल (प्रातिपदिक) + तसिल्)
Formतसिलन्त-अव्यय (adverb: forcibly/urgently)
शृणुष्वlisten
शृणुष्व:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
माहात्म्यम्the glory (account)
माहात्म्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमाहात्म्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
द्वारकायाःof Dvārakā
द्वारकायाः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootद्वारका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
समुद्भवम्arisen from/connected with
समुद्भवम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसमुद्भव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (माहात्म्यम् इति)

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced)

Tirtha: Dvārakā Māhātmya (as a sanctifying object)

Type: kshetra (domesticated as gṛha-tīrtha)

Listener: Pilgrimage audience (not explicit)

Scene: A manuscript of Dvārakā Māhātmya rests on a decorated stand in a household shrine; the home subtly appears as a tīrtha with lotus motifs, tīrtha-water pot, and a vision of Dvārakā’s gates superimposed.

D
Dvārakā
T
Tīrtha

FAQs

Sacred geography becomes portable through devotion: preserving Dvārakā’s māhātmya sanctifies the household and encourages śravaṇa (listening) as a living practice of dharma.

Dvārakā; additionally, the home that keeps the written māhātmya is described as becoming a tīrtha-like space.

Keeping a written copy at home (likhitaṃ tiṣṭhate) and listening to the māhātmya (śravaṇa).