Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 99

कृतार्थः कृतपुण्योऽहं ब्रवीत्येवं महोदधिः । पवित्रितं च मद्गात्रं गोमतीवारिसंप्लवात्

kṛtārthaḥ kṛtapuṇyo'haṃ bravītyevaṃ mahodadhiḥ | pavitritaṃ ca madgātraṃ gomatīvārisaṃplavāt

มหาสมุทรกล่าวดังนี้ว่า: “เราสำเร็จความหมายแล้ว เราได้บุญแล้ว เพราะกายของเราถูกชำระให้บริสุทธิ์ด้วยกระแสน้ำท่วมแห่งโคมตี”

कृतार्थःfulfilled (having achieved the purpose)
कृतार्थः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootकृतार्थ (प्रातिपदिक; कृ(धातु) + अर्थ(प्रातिपदिक) इति समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; विशेषणम्
कृतपुण्यःmeritorious / having gained merit
कृतपुण्यः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootकृतपुण्य (प्रातिपदिक; कृ(धातु) + पुण्य(प्रातिपदिक) इति समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
ब्रवीतिsays
ब्रवीति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
एवम्thus
एवम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb of manner)
महोदधिःthe great ocean
महोदधिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहोदधि (प्रातिपदिक; महत्(प्रातिपदिक) + उदधि(प्रातिपदिक) इति समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
पवित्रितम्purified
पवित्रितम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootपवित्रित (कृदन्त-प्रातिपदिक; पवित्र(प्रातिपदिक) + णिच्/कृदन्त-प्रत्यय)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; भूतकर्मणि/भावे कृदन्त (past passive participle sense: 'made pure')
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
मत्-गात्रम्my body/limbs
मत्-गात्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + गात्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (मम गात्रम्)
गोमती-वारि-संप्लवात्from the flood/overflow of Gomati’s waters
गोमती-वारि-संप्लवात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootगोमती (प्रातिपदिक) + वारि (प्रातिपदिक) + संप्लव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन; तत्पुरुष-समास (गोमत्याः वारिणः संप्लवः)

Mahodadhi (the Ocean), quoted within Sūta’s narration

Tirtha: Gomatī-saṅgama (Gomati’s meeting with the ocean at Dvārakā)

Type: sangam

Scene: Personified Ocean (Samudra-deva) rises from waves with folded hands, addressing the viewer; a strong Gomati current pours into the sea, depicted as luminous, purifying the ocean’s body.

M
Mahodadhi (Ocean)
G
Gomatī

FAQs

The sanctity of the tirtha-water is so great that even the ocean is described as purified by it.

The Gomati and its confluence with the great ocean near Dvārakā.

No direct prescription; it poetically asserts the purifying power of Gomati’s waters.