Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 43

इत्येतत्कथितं राजन्यत्पृष्टोहं त्वयाऽनघ । सर्वक्षेत्रोत्तमं क्षेत्रं वज्रलेपविनाशनम्

ityetatkathitaṃ rājanyatpṛṣṭohaṃ tvayā'nagha | sarvakṣetrottamaṃ kṣetraṃ vajralepavināśanam

“ข้าแต่พระราชา ผู้ปราศจากมลทิน ข้าพเจ้าได้กล่าวตามที่ท่านถามแล้ว กษेत्रนี้ประเสริฐยิ่งกว่ากษेत्रศักดิ์สิทธิ์ทั้งปวง เป็นผู้ทำลายทุกข์ภัยที่เรียกว่า ‘วัชระ-เลปะ’”

itithus
iti:
Sambandha-bodhaka (Quotative/इति)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय (उक्त्यर्थक/quotative particle)
etatthis
etat:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootetad (एतद्-प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd Nom/Acc), एकवचन; सर्वनाम
kathitamtold, narrated
kathitam:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootkath (धातु) → kathita (कृदन्त, क्त/PPP)
Formकृदन्त (क्त/भूतकर्मणि), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘(एतत्) कथितम्’ = ‘has been told’
rājanO king
rājan:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootrājan (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
yatwhich (that)
yat:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootyad (यद्-प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; सम्बन्धसूचक relative pronoun
pṛṣṭaḥasked
pṛṣṭaḥ:
Kriyāviśeṣaṇa (Relative predicate qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootprach (धातु) → pṛṣṭa (कृदन्त, क्त/PPP)
Formकृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘यत् पृष्टः’ = ‘which (I) was asked’
ahamI
aham:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (अस्मद्-सर्वनाम)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
tvayāby you
tvayā:
Karaṇa (Instrument/Agent-in-passive/करण)
TypeNoun
Rootyuṣmad (युष्मद्-सर्वनाम)
Formमध्यमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
anaghaO sinless one
anagha:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootanagha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन; विशेषणार्थक संबोधन
sarva-kṣetra-uttamamthe best of all sacred places
sarva-kṣetra-uttamam:
Viśeṣaṇa (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva + kṣetra + uttama (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (सर्वेषां क्षेत्राणाम् उत्तमम्)
kṣetramsacred place, field
kṣetram:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootkṣetra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
vajra-lepa-vināśanamdestroyer of the ‘vajra-lepa’ (hard coating/obstruction)
vajra-lepa-vināśanam:
Viśeṣaṇa (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootvajra + lepa + vināśana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (वज्रलेपस्य विनाशनम्)

Vasiṣṭha (addressing King Dilīpa)

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Listener: King (addressed as rājan, anagha)

Scene: Vasiṣṭha, seated in a hermitage-like court setting, addresses a king; behind them a visionary map-like glimpse of Dvārakā shines, while a symbolic ‘vajra-like crust’ cracks and falls away from a human figure.

V
Vasiṣṭha
D
Dilīpa
D
Dvārakā
V
Vajra-lepa

FAQs

The highest tīrthas are praised as universal remedies for spiritual bondage and impurity.

Dvārakā is identified as the foremost kṣetra and the destroyer of vajra-lepa.

No direct ritual; the verse summarizes the teaching about the kṣetra’s supreme efficacy.