Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 41

पश्यतां पश्यतां देवाः सोऽयं वै द्वारकेश्वरः । प्राप्य संदर्शनं यस्य मुक्तानां यत्फलं भवेत् । न विद्यते सहस्रेषु ब्रह्मांडेषु च यत्फलम्

paśyatāṃ paśyatāṃ devāḥ so'yaṃ vai dvārakeśvaraḥ | prāpya saṃdarśanaṃ yasya muktānāṃ yatphalaṃ bhavet | na vidyate sahasreṣu brahmāṃḍeṣu ca yatphalam

ดูเถิด ดูเถิด โอ้เหล่าเทพ! นี่แลคือทวารเกศวร พระเป็นเจ้าแห่งทวารกา ผู้ใดได้เฝ้าดาร์ศนะโดยตรง ย่อมบังเกิดผลบุญอันเป็นของผู้หลุดพ้น ซึ่งแม้ในพันจักรวาลก็หาได้ไม่

पश्यताम्of you who are watching / while (you) watch
पश्यताम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeVerb
Rootपश्यत् (कृदन्त-प्रातिपदिक, √दृश्)
Formवर्तमान-कृदन्त (Present participle) ‘पश्यत्’; षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन — ‘(युष्माकं) पश्यताम्’
पश्यताम्(repeated) as you watch
पश्यताम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeVerb
Rootपश्यत् (कृदन्त-प्रातिपदिक, √दृश्)
Formवर्तमान-कृदन्त; षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन (पुनरुक्ति-बल)
देवाःO gods
देवाः:
Sambodhana/Address (Vocative sense/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन
सःhe/that (one)
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (pronoun)
अयम्this (one)
अयम्:
Apposition (समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (pronoun)
वैindeed
वै:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक/खल्वर्थक अव्यय (emphatic particle)
द्वारकेश्वरःthe Lord of Dvārakā
द्वारकेश्वरः:
Karta (Predicate nominative/विधेय)
TypeNoun
Rootद्वारका (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः (तत्पुरुष) — ‘द्वारकायाः ईश्वरः’
प्राप्यhaving obtained
प्राप्य:
Kriya-visheṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootआप् (धातु) + प्र (उपसर्ग)
Formक्त्वान्त अव्यय (Gerund)
संदर्शनम्a sight/vision (darśana)
संदर्शनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसंदर्शन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
यस्यwhose
यस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (relative pronoun)
मुक्तानाम्of the liberated (souls)
मुक्तानाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमुक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक, √मुच्)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन
यत्whatever/that which
यत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (relative)
फलम्fruit/result
फलम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
भवेत्would be
भवेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, परस्मैपद
not
:
Pratiṣedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय (negation)
विद्यतेexists/is found
विद्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootविद् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, आत्मनेपद
सहस्रेषुin thousands
सहस्रेषु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), बहुवचन
ब्रह्माण्डेषुin universes (cosmic eggs)
ब्रह्माण्डेषु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootब्रह्माण्ड (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), बहुवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय (conjunction)
यत्that which
यत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (relative)
फलम्fruit/result
फलम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Dvārakā (personified), addressing the Devas

Tirtha: Dvārakā (Dvārakeśvara)

Type: kshetra

Listener: Devas (addressed: ‘O gods’)

Scene: A celestial proclamation as gods point toward Dvārakeśvara; the Lord’s presence radiates a liberation-like fruit, with cosmic vistas suggesting innumerable universes fading before the glory of darśana.

D
Dvārakeśvara (Kṛṣṇa)
D
Devas
M
Muktas
B
Brahmāṇḍas (universes)

FAQs

Divine darśana is portrayed as supremely efficacious—its merit is likened to the fruit of liberation and declared incomparable.

Dvārakā, through the epithet Dvārakeśvara and the extraordinary promise of merit from his saṃdarśana.

The central act is saṃdarśana (direct sight) of Dvārakeśvara; it functions as the principal devotional “practice” in this passage.