Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 51

किं न जानाति लोकोऽयं मयि रोषकषायिते । शक्रं प्रति त्रिभुवनं भ्रष्टश्रीकमभूत्तदा

kiṃ na jānāti loko'yaṃ mayi roṣakaṣāyite | śakraṃ prati tribhuvanaṃ bhraṣṭaśrīkamabhūttadā

โลกนี้ไม่รู้ดอกหรือว่า เมื่อโทสะของเราถูกกวนให้พลุ่งขึ้นแล้วจะเกิดสิ่งใด ครั้งหนึ่งเพราะศักระ ไตรภพก็สิ้นรัศมีสิริไป

किम्what? / how?
किम्:
Sambandha (Interrogative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् प्रयोगः; प्रश्नार्थक (interrogative particle: what?/how?)
not
:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation)
जानातिknows
जानाति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootज्ञा (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
लोकःthe world / people
लोकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अयम्this
अयम्:
Karta (Subject apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम (demonstrative)
मयिin me / when I
मयि:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम; सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
रोष-कषायितेwhen (I am) tainted with anger
रोष-कषायिते:
Adhikarana (State-locus/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootरोष (प्रातिपदिक) + कषायित (कृदन्त; √कष्/कषाय् + क्त)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसक; सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (to मयि); समासः तत्पुरुषः (रोषेण कषायितः = ‘tinged/tainted with anger’)
शक्रम्Śakra (Indra)
शक्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशक्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
प्रतिtowards / against
प्रति:
Sambandha (Directional relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootप्रति (अव्यय/उपसर्ग)
Formअव्यय; उपपद-प्रयोगः (preposition: towards/against; governs accusative)
त्रि-भुवनम्the three worlds
त्रि-भुवनम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootत्रि (संख्या) + भुवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; द्विगु-समासः (त्रीणि भुवनानि = the three worlds)
भ्रष्ट-श्रीकम्deprived of prosperity
भ्रष्ट-श्रीकम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootभ्रष्ट (कृदन्त; √भ्रंश् + क्त) + श्री (प्रातिपदिक) + क (तद्धित)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिः (यस्य श्रीः भ्रष्टा = ‘whose prosperity is lost’); विशेषण (to त्रिभुवनम्)
अभूत्became
अभूत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ्-लकार (अनद्यतनभूत/Imperfect); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
तदाthen
तदा:
Kriya-visheshana (Temporal adverb/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (then/at that time)

Durvāsā

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Scene: Durvāsā evokes a past calamity: Indra’s throne dimmed, the three worlds losing luster, as if a veil falls over heaven; listeners sense the weight of precedent.

D
Durvāsā
Ś
Śakra (Indra)
T
Tribhuvana (three worlds)

FAQs

Disrespect toward spiritual power destabilizes prosperity; dharma requires humility before saints and sages.

Not a direct tīrtha praise; it supports the Dvārakā Māhātmya narrative by stressing the world-shaping force of Durvāsā’s anger.

None; it is a recollection of a prior cosmic consequence associated with Durvāsā and Indra.