Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 6

हरिक्षेत्रं गया मिश्रक्षेत्रं च पुरुषोत्तमम् । प्रभासादीनि पुण्यानि मुक्तिक्षेत्राण्यशेषतः

harikṣetraṃ gayā miśrakṣetraṃ ca puruṣottamam | prabhāsādīni puṇyāni muktikṣetrāṇyaśeṣataḥ

หริเกษตร คยา มิศระเกษตรอันเลื่องชื่อ และปุรุโษตตม; พร้อมทั้งประภาสะและสถานศักดิ์สิทธิ์อื่นๆ ทั้งปวง—ล้วนเป็นเกษตรบุญอันประทานโมกษะโดยไม่เหลือเว้น

हरि-क्षेत्रम्Hari’s sacred field (Harikṣetra)
हरि-क्षेत्रम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक) + क्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formसमास: हरि-क्षेत्र (षष्ठी/तत्पुरुष: ‘क्षेत्रं हरेः’); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
गयाGayā
गया:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; स्थाननाम
मिश्र-क्षेत्रम्Miśrakṣetra (the mixed/combined sacred place)
मिश्र-क्षेत्रम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमिश्र (प्रातिपदिक) + क्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formसमास: मिश्र-क्षेत्र (कर्मधारय: ‘मिश्रं क्षेत्रम्’); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
and
:
Avyaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक निपात
पुरुषोत्तमम्Puruṣottama (Puri/holy place)
पुरुषोत्तमम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुरुष (प्रातिपदिक) + उत्तम (प्रातिपदिक)
Formसमास: पुरुष-उत्तम (कर्मधारय: ‘उत्तमः पुरुषः’); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; स्थाननाम (पुरुषोत्तम-क्षेत्र/पुरी)
प्रभास-आदीनिPrabhāsa and others
प्रभास-आदीनि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रभास (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formसमास: प्रभास-आदि (तत्पुरुष: ‘प्रभासः आदिः येषाम्’); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), बहुवचन
पुण्यानिholy, meritorious
पुण्यानि:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), बहुवचन; विशेषण (प्रभासादीनि/मुक्तिक्षेत्राणि)
मुक्ति-क्षेत्राणिfields of liberation
मुक्ति-क्षेत्राणि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमुक्ति (प्रातिपदिक) + क्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formसमास: मुक्ति-क्षेत्र (षष्ठी/तत्पुरुष: ‘क्षेत्राणि मुक्तेः’); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), बहुवचन
अशेषतःentirely, without exception
अशेषतः:
Avyaya (Adverbial/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootअशेषतः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (entirely, without remainder)

Narrative voice within Dvārakā Māhātmya (speaker not explicit in the excerpt)

Tirtha: Prabhāsa and other mukti-kṣetras (Gayā, Puruṣottama, etc.)

Type: kshetra

Scene: A garland of liberation-fields: Gayā with piṇḍa offerings, Puruṣottama with the Lord’s emblematic presence, Prabhāsa with the sea-shore sanctity—each shown as a radiant kṣetra, linked by a luminous thread of mokṣa.

H
Harikṣetra
G
Gayā
M
Miśra-kṣetra
P
Puruṣottama (Puri)
P
Prabhāsa

FAQs

Certain pilgrimage regions are praised as mukti-kṣetras—places where devotion and sacred contact are believed to mature into liberation.

Prabhāsa is highlighted alongside major mokṣa-associated regions such as Gayā and Puruṣottama (Puri).

No specific rite is prescribed here; the verse primarily enumerates renowned liberation-giving sacred fields.