Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 28

अन्याश्च सर्वाः सरितस्त्रैलोक्यमनुवर्तिताः । वाराणसी कुरुक्षेत्र प्रमुखान्याश्रमैः सह । युगपत्तानि सर्वाणि संपूज्य मुनिमबुवन्

anyāśca sarvāḥ saritastrailokyamanuvartitāḥ | vārāṇasī kurukṣetra pramukhānyāśramaiḥ saha | yugapattāni sarvāṇi saṃpūjya munimabuvan

และสายน้ำอื่น ๆ ทั้งปวงด้วย—ซึ่งเป็นที่เคารพสักการะและได้รับการนบนอบในไตรโลก—พร้อมด้วยสถานศักดิ์สิทธิ์ชั้นยอด เช่น พาราณสีและกุรุเกษตร ตลอดจนบรรดาอาศรมของสถานเหล่านั้น ทั้งหมดได้พร้อมกันบูชามุนีตามพิธี แล้วจึงกราบทูลท่าน

anyāḥother
anyāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootanya (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
sarvāḥall
sarvāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
saritaḥrivers
saritaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootsarit (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
trailokyamthe three worlds
trailokyam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottri + loka (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; द्विगु-समास (त्रयः लोकाः = त्रैलोक्यम्)
anuvartitāḥhaving followed/attended
anuvartitāḥ:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootanu√vṛt (धातु) + kta (कृत्)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle/क्त), स्त्रीलिङ्ग प्रथमा बहुवचन; अर्थः—‘अनुवर्तिताः’ = followed/attended
vārāṇasīVārāṇasī
vārāṇasī:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootvārāṇasī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
kurukṣetraKurukṣetra
kurukṣetra:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootkuru + kṣetra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (कुरूणां क्षेत्रम्)
pramukhānichief, prominent
pramukhāni:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootpramukha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
āśramaiḥwith hermitages/āśramas
āśramaiḥ:
Sahakāraka (Association/सह)
TypeNoun
Rootāśrama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन
sahatogether with
saha:
Sambandha (Association/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootsaha (अव्यय)
Formसह-अव्यय (postposition/adverbial particle)
yugapatsimultaneously
yugapat:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootyugapat (अव्यय)
Formकाल/रीति-अव्यय (adverb: simultaneously)
tānithose
tāni:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन (pronoun)
sarvāṇiall
sarvāṇi:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
saṃpūjyahaving duly worshipped
saṃpūjya:
Pūrvakāla-kriyā (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootsam√pūj (धातु) + lyap (कृत्)
Formक्त्वान्त/ल्यप्-अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive), अर्थः—‘सम्पूज्य’ = having duly worshipped
munimthe sage
munim:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootmuni (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
abuvanthey said/spoke
abuvan:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√brū (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/past), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपदम्

Prahlāda

Tirtha: Prabhāsa/Dvārakā as sarva-tīrtha-sannidhāna (implied)

Type: kshetra

Listener: Not specified in excerpt

Scene: A grand cosmic tableau: innumerable rivers personified, and iconic kṣetras represented as radiant mandalas or temple silhouettes (Vārāṇasī ghats, Kurukṣetra field) hovering or appearing in procession, all converging to worship Gautama simultaneously.

V
Vārāṇasī (Kāśī)
K
Kurukṣetra
S
Sarits (rivers)
Ā
Āśramas
G
Gautama

FAQs

All tīrthas are united in purpose: supporting dharma and granting purification through sacred presence and right honoring.

Vārāṇasī (Kāśī) and Kurukṣetra are explicitly praised as foremost tīrthas within the wider tīrtha-assembly.

Collective worship (saṃpūjā) of the sage is described; it implies proper offerings and reverential approach.