Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

मार्कण्डेय उवाच । कृत्वा जागरणं विष्णोर्यथान्यायं नरेश्वर । पितॄन्यच्छति पुण्यं च ततः किं कुरुते यमः

mārkaṇḍeya uvāca | kṛtvā jāgaraṇaṃ viṣṇoryathānyāyaṃ nareśvara | pitṝnyacchati puṇyaṃ ca tataḥ kiṃ kurute yamaḥ

มารกัณฑेयกล่าวว่า: “โอ้เจ้าแห่งมนุษย์ เมื่อประกอบพิธีตื่นเฝ้าราตรีถวายแด่พระวิษณุตามธรรมเนียมแล้ว บุคคลย่อมอุทิศบุญกุศลแก่บรรพชน ครั้นแล้วพระยมจะมีอำนาจใดมาครอบงำเขาได้เล่า?”

मार्कण्डेयःMārkaṇḍeya
मार्कण्डेयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमार्कण्डेय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
कृत्वाhaving done
कृत्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootकृ (धातु) + त्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund)
जागरणम्vigil, wakefulness observance
जागरणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootजागरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
विष्णोःof Viṣṇu
विष्णोः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
यथान्यायम्according to rule, properly
यथान्यायम्:
Sambandha (Manner/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा + न्याय (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावसमास; क्रियाविशेषण (adverbial)
नरेश्वरO lord of men (king)
नरेश्वर:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनर + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन; तत्पुरुष (नराणाम् ईश्वरः)
पितॄन्the forefathers
पितॄन्:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
यच्छतिgives, bestows
यच्छति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootयम् (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
पुण्यम्merit
पुण्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
ततःthen, thereafter
ततः:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formतस्मात्/ततः इत्यर्थे हेत्वर्थ/अनन्तरार्थक-अव्यय (thereupon/then; from that)
किम्what
किम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; प्रश्नवाचक
कुरुतेdoes
कुरुते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
यमःYama (lord of death)
यमः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Mārkaṇḍeya

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Listener: nareśvara (king)

Scene: Mārkaṇḍeya speaks to a king; devotees keep a night-vigil before Viṣṇu with lamps, conch, cymbals; subtle presence of Yama receding, while pitṛs receive offerings.

M
Mārkaṇḍeya
V
Viṣṇu
P
Pitṛs (ancestors)
Y
Yama

FAQs

Properly performed Viṣṇu night-vigil benefits one’s ancestors and places the devotee beyond Yama’s punitive reach.

The discourse belongs to Dvārakā Māhātmya (Dvārakā’s sacred geography), though this verse stresses ritual fruit rather than naming a particular spot.

Yathā-nyāya Viṣṇu-jāgaraṇa (a properly regulated vigil), credited with generating puṇya transferable to the Pitṛs.