Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 8

सत्येन शौचेन दमेन यत्फलं क्षमादयादानबलेन षण्मुख । दशाश्वमेधैर्बहुदक्षिणैश्च तेषां फलं जागरणेन विष्णोः

satyena śaucena damena yatphalaṃ kṣamādayādānabalena ṣaṇmukha | daśāśvamedhairbahudakṣiṇaiśca teṣāṃ phalaṃ jāgaraṇena viṣṇoḥ

โอ้ ษัณมุขะ บุญอันเกิดจากความสัตย์ ความบริสุทธิ์ ความสำรวม ความอดกลั้นและคุณธรรมทั้งหลาย ตลอดจนกำลังแห่งทานอันเอื้อเฟื้อ—แม้ผลแห่งอัศวเมธยัญสิบครั้งพร้อมทักษิณาอันมาก—ทั้งหมดนั้นย่อมได้ด้วยการถือ “ชาครณะ” คือการตื่นเฝ้าบูชาพระวิษณุ

सत्येनby truthfulness
सत्येन:
Karana/Hetu (Instrument/Cause)
TypeNoun
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन
शौचेनby purity
शौचेन:
Karana/Hetu (Instrument/Cause)
TypeNoun
Rootशौच (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन
दमेनby self-control
दमेन:
Karana/Hetu (Instrument/Cause)
TypeNoun
Rootदम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन
यत्whatever
यत्:
Karma/Pratipadya (Correlative)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्ध-सूचक ‘यत् ... तत्’
फलम्fruit/result
फलम्:
Karta/Predicate nominative
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘यत्फलम्’ इति समासवत् प्रयोग
क्षमादयादानबलेनby the power of forgiveness, compassion, and charity
क्षमादयादानबलेन:
Karana/Hetu (Instrument/Cause)
TypeNoun
Rootक्षमादयादानबल (प्रातिपदिक; क्षमा + दया + दान + बल)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; इतरेतर-द्वन्द्व (क्षमा-दया-दान-बल) समाहार-एकवचन
षण्मुखO Six-faced one (Ṣaṇmukha)
षण्मुख:
Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootषण्मुख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन; बहुव्रीहि ‘षट् मुखानि यस्य’ (हे षण्मुख)
दशाश्वमेधैःby ten Aśvamedha sacrifices
दशाश्वमेधैः:
Karana/Hetu (Instrument/Cause)
TypeNoun
Rootदशाश्वमेध (प्रातिपदिक; दश + अश्वमेध)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; द्विगु ‘दश अश्वमेधाः’
बहुदक्षिणैःwith abundant fees (as offerings)
बहुदक्षिणैः:
Karana/Hetu (Instrument/Cause)
TypeAdjective
Rootबहुदक्षिण (प्रातिपदिक; बहु + दक्षिणा)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; बहुव्रीहि ‘बह्वीः दक्षिणाः यस्य/येषाम्’ (बहुदक्षिणैः यज्ञैः)
and
:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)
तेषाम्of those (acts)
तेषाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन
फलम्fruit/result
फलम्:
Karta/Predicate nominative
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
जागरणेनby vigil
जागरणेन:
Karana/Hetu (Instrument/Cause)
TypeNoun
Rootजागरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन
विष्णोःof Vishnu
विष्णोः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन

Unspecified in excerpt (contextual narration within Dvārakā Māhātmya; likely Sūta-narration in Purāṇic frame)

Tirtha: Dvārakā-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Listener: Ṣaṇmukha (addressed)

Scene: A night-vigil in a lamp-lit Viṣṇu shrine: devotees seated with cymbals and conch, reciting hymns; the deity’s icon (four-armed Viṣṇu) presides while sacrificial fires and royal gifts appear faintly in the background as ‘surpassed’ symbols.

V
Viṣṇu
Ṣaṇmukha (Skanda)
A
Aśvamedha

FAQs

Devotional vigilance (Viṣṇu-jāgaraṇa) is praised as a supreme, accessible source of merit—equal to or surpassing major virtues and grand Vedic sacrifices.

Dvārakā is the praised sacred setting, within the Dvārakā Māhātmya of the Prabhāsa Khaṇḍa.

Jāgaraṇa for Viṣṇu—staying awake in worshipful vigil (typically through the night) as a vrata-like observance.