Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 50

दृष्ट्वा सोमेश्वरं देवं कृष्णं नैव प्रपश्यति । मोहाद्व्यर्थगतं तस्य सर्वं संसारकर्म वै

dṛṣṭvā someśvaraṃ devaṃ kṛṣṇaṃ naiva prapaśyati | mohādvyarthagataṃ tasya sarvaṃ saṃsārakarma vai

แม้ได้เฝ้าดูเทวะโสมेशวรแล้ว หากผู้ใดมิได้เห็นพระกฤษณะโดยแท้ ด้วยความหลงมัวเมา กรรมและความเพียรในสังสารวัฏของผู้นั้นย่อมสูญเปล่าแน่นอน

दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriya (पूर्वकर्म/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), परस्मैपदी-धातु; अव्ययभावेन प्रयोगः (indeclinable verbal)
सोमेश्वरम्Soma-īśvara (Lord of Soma)
सोमेश्वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसोम + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सोमस्य ईश्वरः)
देवम्the god
देवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन; सोमेश्वरम् इति विशेष्यस्य विशेषण/अपपद-सम्बन्धः
कृष्णम्Krishna
कृष्णम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकृष्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन
not
:
Sambandha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
एवindeed/at all
एव:
Sambandha (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (emphatic/limiting particle)
प्रपश्यतिsees
प्रपश्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + पश्य् (दृश्) (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष (3rd), एकवचन
मोहात्from delusion
मोहात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootमोह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (Ablative), एकवचन
व्यर्थगतम्gone to waste, futile
व्यर्थगतम्:
Karta (Predicate adjective/विधेयविशेषण)
TypeAdjective
Rootव्यर्थ + गत (गम्-धातु) (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle) ‘गत’; कर्मधारयः (व्यर्थं गतं)
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Possessor/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी (Genitive), एकवचन
सर्वम्all
सर्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन; ‘संसारकर्म’ इति विशेष्यस्य विशेषणम्
संसारकर्मworldly action/karma
संसारकर्म:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसंसार + कर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (संसारस्य कर्म)
वैindeed
वै:
Sambandha (Emphasis/निश्चय)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक-अव्यय (assertive particle)

Unspecified (contextual narrator within Dvārakā Māhātmya)

Tirtha: Someshvara-to-Dvārakā completion principle

Type: kshetra

Scene: A pilgrim stands before Someshvara with offerings, yet a veil labeled ‘moha’ obscures the distant vision of Kṛṣṇa; behind him, piles of worldly tasks fade into dust, signifying ‘vyartha’ effort.

S
Someśvara (Somanātha)
K
Kṛṣṇa

FAQs

Worldly effort lacks ultimate value when one neglects the culminating divine encounter; completing the pilgrimage to Kṛṣṇa is stressed.

Someśvara/Somanātha (Prabhāsa) is linked to the necessity of proceeding to Kṛṣṇa in Dvārakā.

To ‘properly behold’ (prapaśyati) Kṛṣṇa—i.e., complete Kṛṣṇa-darśana as the intended completion of the yātrā.