Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 47

पीतं तया जलं दृष्ट्वा चुकोप ऋषिसत्तमः । जज्वाल ज्वलनप्रख्यः शशाप परमेश्वरीम्

pītaṃ tayā jalaṃ dṛṣṭvā cukopa ṛṣisattamaḥ | jajvāla jvalanaprakhyaḥ śaśāpa parameśvarīm

ครั้นเห็นว่านางได้ดื่มน้ำนั้นแล้ว ฤๅษีผู้ประเสริฐยิ่งก็พิโรธ ลุกโพลงดุจเปลวไฟ และได้ประกาศคำสาปแก่สตรีผู้สูงศักดิ์นั้น

पीतम्drunk
पीतम्:
Karman-viśeṣaṇa (Object qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootपा (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (जलम् इति विशेषण)
तयाby her
तया:
Kartr (Agent in passive sense/कर्तृ)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
जलम्water
जलम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootजल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (absolutive/gerund)
चुकोपbecame angry
चुकोप:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकुप् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
ऋषिसत्तमःthe best of sages
ऋषिसत्तमः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक) + सत्तम (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (ऋषीणां सत्तमः), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
जज्वालblazed
जज्वाल:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootज्वल् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
ज्वलनप्रख्यःlike fire
ज्वलनप्रख्यः:
Karta-viśeṣaṇa (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootज्वलन (प्रातिपदिक) + प्रख्य (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (ज्वलन-प्रख्य = ज्वलनसदृशः), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (ऋषिसत्तमः इति विशेषण)
शशापcursed
शशाप:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootशप् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
परमेश्वरीम्the supreme lady (Rukmiṇī)
परमेश्वरीम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपरम (प्रातिपदिक) + ईश्वरी (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (परमा ईश्वरी), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

Prahlāda

Scene: A great sage, eyes reddened, hair matted, aura blazing like fire, rises in anger as he sees Rukmiṇī having drunk; the atmosphere tightens; flames of tapas seem to radiate from him.

D
Durvāsā (implied)
R
Rukmiṇī

FAQs

Purāṇas warn that neglecting proper etiquette toward sages can bring consequences, urging careful dhārmic conduct.

Dvārakā remains the narrative frame; the episode teaches dharma within the holy city’s māhātmya.

Implicit rule of conduct: one should seek a respected elder/sage’s permission in matters involving offerings or shared provisions.