Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 32

मन्वन्तको विरूपाक्षो गोलकः श्वेत संप्लुतः । उन्मत्तः प्रभुरेतेषामुदीच्यां पालयन्दिशम्

manvantako virūpākṣo golakaḥ śveta saṃplutaḥ | unmattaḥ prabhureteṣāmudīcyāṃ pālayandiśam

มันวันตกะ, วิรูปากษะ, โกลกะ, เศวตะ และสัมปลุตะ—อุนมัตตะเป็นเจ้าเหนือเหล่านี้ คุ้มครองทิศเหนือไว้

मन्वन्तकःManvantaka (a name)
मन्वन्तकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमनु + अन्तक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (मनॊः/मनूनाम् अन्तकः = destroyer of Manu(s); proper name)
विरूपाक्षःVirūpākṣa (a name)
विरूपाक्षः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविरूप + अक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (विरूपम् अक्षि यस्य = odd-eyed; a name)
गोलकःGolaka (a name)
गोलकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगोलक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
श्वेतःŚveta (a name)
श्वेतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootश्वेत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
संप्लुतःimmersed/overflowed
संप्लुतः:
Karta (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootसम् + प्लु (धातु) → संप्लुत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; 'immersed/overflowed' (epithet)
उन्मत्तःUnmatta (mad one; a name)
उन्मत्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootउन्मत्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
प्रभुःlord/master
प्रभुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
एतेषाम्of these
एतेषाम्:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन
उदीच्याम्in the northern (direction)
उदीच्याम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootउदीची (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
पालयन्protecting
पालयन्:
Karta (Agent participle)
TypeVerb
Rootपाल् (धातु) → पालयत् (शतृ-प्रत्यय)
Formवर्तमान-कृदन्त (Present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
दिशम्direction
दिशम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदिश् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced)

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Scene: A sacred map-like tableau of Dvārakā with the northern quarter highlighted; a fierce yet protective lord ‘Unmatta’ presides over attendant beings (Manvantaka, Virūpākṣa, Golaka, Śveta, Saṃpluta) as directional guardians.

M
Manvantaka
V
Virūpākṣa
G
Golaka
Ś
Śveta
S
Saṃpluta
U
Unmatta
U
Udīcī (north)

FAQs

The tīrtha’s greatness is upheld by ordered protection—remembering these guardians reinforces the pilgrim’s sense of sanctity and restraint.

Dvārakā, depicted as a fully guarded sacred realm with northern protectors.

None directly; the verse completes/continues the northern roster and its leader.