Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 25

स्वस्तिकः शंखमूर्द्धा च नीलवासाः शुभाननः । पाशहस्तः शूलहस्त एकपादैकलोचनः

svastikaḥ śaṃkhamūrddhā ca nīlavāsāḥ śubhānanaḥ | pāśahastaḥ śūlahasta ekapādaikalocanaḥ

“(ได้แก่) สวัสดิกะ; ศังคมูรธา; นีลวาสา; ศุภานนะ; ปาศหัสตะ; ศูลหัสตะ; และเอกปาท-เอกโลจนะ—นามของผู้พิทักษ์เหล่านี้”

svastikaḥSvastika (name)
svastikaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootsvastika (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular)
śaṃkha-mūrddhāhaving a conch as head/crest
śaṃkha-mūrddhā:
Viśeṣaṇa (Adjectival qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootśaṃkha (प्रातिपदिक) + mūrddhan (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative): ‘शंखः यस्य मूर्धा’/‘शंख-शीर्षः’
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
nīla-vāsāḥwearing blue garments
nīla-vāsāḥ:
Viśeṣaṇa (Adjectival qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootnīla (प्रातिपदिक) + vāsa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहि: ‘नीलानि वासांसि यस्य’ (one whose garments are blue)
śubha-ānanaḥof auspicious face
śubha-ānanaḥ:
Viśeṣaṇa (Adjectival qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootśubha (प्रातिपदिक) + ānana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय: ‘शुभम् आननम्’ (auspicious face)
pāśa-hastaḥholding a noose
pāśa-hastaḥ:
Viśeṣaṇa (Adjectival qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootpāśa (प्रातिपदिक) + hasta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तृतीया/षष्ठी-तत्पुरुषार्थे प्रयोगः: ‘पाशः हस्ते यस्य’ (having a noose in hand)
śūla-hastaḥholding a trident/spear
śūla-hastaḥ:
Viśeṣaṇa (Adjectival qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootśūla (प्रातिपदिक) + hasta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष: ‘शूलः हस्ते यस्य’ (having a trident/spear in hand)
eka-pāda-eka-locanaḥone-footed, one-eyed
eka-pāda-eka-locanaḥ:
Viśeṣaṇa (Adjectival qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rooteka (प्रातिपदिक) + pāda (प्रातिपदिक) + eka (प्रातिपदिक) + locana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहि: ‘एकः पादः एकं लोचनं यस्य’ (one-footed and one-eyed)

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced)

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Scene: A lineup of western guardians: auspicious-marked Svastika, conch-headed Śaṅkhamūrdhā, blue-robed Nīlavāsā, radiant-faced Śubhānana, and fierce weapon-bearers with pāśa and śūla, culminating in the uncanny one-footed one-eyed sentinel.

S
Svastika
Ś
Śaṅkhamūrdhā
N
Nīlavāsā
Ś
Śubhānana
P
Pāśahasta
Ś
Śūlahasta
E
Ekapāda-Ekalocana

FAQs

The tīrtha’s sanctity is expressed through a detailed sacred roster—remembering such names signifies honoring the kṣetra’s divine order.

Dvārakā, presented as a protected and consecrated sacred geography.

No explicit prescription; it is a nominative listing used for remembrance and sacred mapping.