Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 23

गीतकृन्नर्तको नग्नः कंबली दहनप्रियः । हसनो नेत्रभंगश्च भ्रूविकारो विजृंभकः

gītakṛnnartako nagnaḥ kaṃbalī dahanapriyaḥ | hasano netrabhaṃgaśca bhrūvikāro vijṛṃbhakaḥ

“คีตกฤต นรรตก นัคนะ กัมพลี และทหันปริยะ; หสนะ เนตรภังค ภรูวิการ และวิชฤมภกะ—เหล่านี้กล่าวกันว่าเป็นหมู่บริวารในกองคุ้มครองทิพย์”

गीतकृत्song-maker; singer
गीतकृत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगीत (प्रातिपदिक) + कृ (धातु) → कृत् (कृदन्त, कृत्-प्रत्यय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; उपपद-तत्पुरुष (गीतं करोति इति)
नर्तकःdancer
नर्तकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर्तक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
नग्नःnaked
नग्नः:
Karta (Subject-Qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootनग्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्
कंबलीKambalī (proper name)
कंबली:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकंबली (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (नाम)
दहनप्रियःone fond of burning/fire
दहनप्रियः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदहन (प्रातिपदिक) + प्रिय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (दहनस्य प्रियः)
हसनःHasana (proper name / 'laughing one')
हसनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहसन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (नाम)
नेत्रभंगःNetrabhaṅga (eye-distorter/breaker; proper name)
नेत्रभंगः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनेत्र (प्रातिपदिक) + भंग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (नेत्रस्य भंगः)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
भ्रूविकारःBhrūvikāra (eyebrow-twister; proper name)
भ्रूविकारः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभ्रू (प्रातिपदिक) + विकार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (भ्रुवोः विकारः)
विजृंभकःVijṛmbhaka (one who yawns/expands; proper name)
विजृंभकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवि (उपसर्ग) + जृम्भ् (धातु) → जृंभक (कृदन्त, ण्वुल्/अक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तरि कृदन्त (agent noun: 'one who yawns/expands')

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced from Purāṇic narration style within Prabhāsa-khaṇḍa)

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Scene: A ring of uncanny yet disciplined attendants—singers, dancers, ascetics, fire-lovers, and expressive-faced guardians—stand as a living mantra around Dvārakā’s threshold.

G
Gītakṛt
N
Nartaka
N
Nagna
K
Kaṃbalī
D
Dahanapriya
H
Hasana
N
Netrabhaṅga
B
Bhrūvikāra
V
Vijṛmbhaka

FAQs

A tīrtha like Dvārakā is portrayed as ritually and cosmically protected—devotion includes reverence for the unseen guardians of the sacred space.

Dvārakā, praised within the Dvārakā-māhātmya of the Prabhāsa-khaṇḍa.

No direct rite is prescribed here; the verse primarily lists members of the protective retinue.