Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 49

तासु स्नात्वा महाभागा ब्रह्मपुत्रा यशस्विनः । नाम तस्य तदा चक्रुः पंचनद्यश्च तापसाः

tāsu snātvā mahābhāgā brahmaputrā yaśasvinaḥ | nāma tasya tadā cakruḥ paṃcanadyaśca tāpasāḥ

ครั้นอาบน้ำศักดิ์สิทธิ์ในสายน้ำเหล่านั้นแล้ว เหล่าบุตรแห่งพระพรหมผู้มีบุญและเกียรติยศ—บรรดาฤๅษีผู้บำเพ็ญตบะ—จึงตั้งนามสถานที่นั้นว่า ‘ปัญจนที’

तासुin those (rivers)
तासु:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; सप्तमी (7th) बहुवचनम्; सर्वनाम
स्नात्वाhaving bathed
स्नात्वा:
Pūrvakāla (Prior action)
TypeIndeclinable
Rootस्ना (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्तः (absolutive/gerund)
महाभागाःfortunate, noble
महाभागाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootमहा (प्रातिपदिक) + भाग (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समासः (महान् भागः येषाम्/महाभाग); पुल्लिङ्ग; प्रथमा बहुवचनम्
ब्रह्मपुत्राःsons of Brahmā
ब्रह्मपुत्राः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक) + पुत्र (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समासः (ब्रह्मणः पुत्राः); पुल्लिङ्ग; प्रथमा बहुवचनम्
यशस्विनःglorious
यशस्विनः:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootयशस्विन् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; प्रथमा बहुवचनम् (ब्रह्मपुत्राः इत्यस्य विशेषणम्)
नामa name
नाम:
Karma (Object/कर्म)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formअव्ययम्; नाम-शब्दः (as/namely; name)
तस्यof it/that (tīrtha)
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; षष्ठी (6th) एकवचनम्; सर्वनाम
तदाthen
तदा:
Kāla (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्ययम्; कालवाचक (temporal adverb)
चक्रुःmade, gave
चक्रुः:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect); प्रथमपुरुषः; बहुवचनम्; परस्मैपदम्
पञ्चनद्यःthe five rivers
पञ्चनद्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपञ्च (प्रातिपदिक) + नदी (प्रातिपदिक)
Formद्विगु-समासः (पञ्च नद्यः); स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा बहुवचनम्
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चयार्थक-निपातः
तापसाःascetics
तापसाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतापस (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; प्रथमा बहुवचनम्

Sūta (Lomaharṣaṇa/Sauti), narrating

Tirtha: Pañcanadī

Type: sangam

Scene: A serene coastal tīrtha with five river-streams or symbolic river-goddesses; ascetic Brahmā-putras complete snāna and proclaim the name ‘Pañcanadī’, sanctifying the spot.

B
Brahmaputrāḥ (sons of Brahmā)
T
Tāpasāḥ (ascetics)
P
Pañcanadī/Pañcanada

FAQs

A tīrtha’s name carries living memory of realized beings and their sanctifying acts, especially holy bathing.

Pañcanadī/Pañcanada Tīrtha—the ‘Five Rivers’ holy ford.

Snāna (ritual bathing) is implied as the sanctifying act performed by the ascetics.