Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 9

संपूज्य पुष्पमालाभि धूपेन च सुगन्धिना । ददौ दक्षिणया सार्द्धं प्रतिविप्राय गां तदा । तांबूलसहितां भक्त्या विष्णुर्मे प्रीयतामिति

saṃpūjya puṣpamālābhi dhūpena ca sugandhinā | dadau dakṣiṇayā sārddhaṃ prativiprāya gāṃ tadā | tāṃbūlasahitāṃ bhaktyā viṣṇurme prīyatāmiti

ครั้นบูชา (พราหมณ์ทั้งหลาย) ด้วยพวงมาลัยดอกไม้และธูปหอมแล้ว เขาจึงมอบโคแก่พราหมณ์แต่ละท่านพร้อมทักษิณา ด้วยศรัทธายังถวายหมากพลูพลางกล่าวว่า “ขอพระวิษณุทรงพอพระทัยในข้าพเจ้า”

saṃpūjyahaving worshipped
saṃpūjya:
Pūrvakāla-kriyā (Prior action)
TypeIndeclinable
Rootsam + pūj (धातु) + lyap (कृत्)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund); ‘having duly worshipped’
puṣpa-mālābhiḥwith flower garlands
puṣpa-mālābhiḥ:
Karaṇa (Instrument/Means)
TypeNoun
Rootpuṣpa (प्रातिपदिक) + mālā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; तत्पुरुषः (पुष्पाणां मालाः)
dhūpenawith incense
dhūpena:
Karaṇa (Instrument/Means)
TypeNoun
Rootdhūpa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
caand
ca:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
sugandhināfragrant
sugandhinā:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootsu-gandhin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; कर्मधारयः (सु + गन्धिन्); विशेषण (dhūpena)
dadaugave
dadau:
Kriyā (Action)
TypeVerb
Rootdā (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
dakṣiṇayāwith a priestly fee (dakṣiṇā)
dakṣiṇayā:
Sahakārī / Means (Accompaniment)
TypeNoun
Rootdakṣiṇā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
sārddhamtogether with
sārddham:
Sahārtha (Accompaniment)
TypeIndeclinable
Rootsārddham (अव्यय)
Formअव्यय; सहार्थक (prepositional adverb)
prati-viprāyato each Brahmin / to a Brahmin
prati-viprāya:
Sampradāna (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootprati (उपसर्ग/अव्यय) + vipra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; ‘प्रति’ उपपदसमास/उपपदयोगः (each brahmin, to a brahmin)
gāma cow
gām:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootgo (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
tadāthen
tadā:
Kāla (Time)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (adverb of time)
tāṃbūla-sahitāmaccompanied with betel (tāmbūla)
tāṃbūla-sahitām:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Roottāṃbūla (प्रातिपदिक) + sahita (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; तत्पुरुषः (तांबूलेन सहिता); विशेषण (gām)
bhaktyāwith devotion
bhaktyā:
Karaṇa (Instrument/Means)
TypeNoun
Rootbhakti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
viṣṇuḥVishnu
viṣṇuḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootviṣṇu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
memy, to me
me:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive) एकवचन (enclitic); ‘of me/to me’
prīyatāmmay (he) be pleased
prīyatām:
Kriyā (Action)
TypeVerb
Rootprī (धातु)
Formलोट् (Imperative/benedictive sense), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आशीर्लिङ्गार्थे ‘may (he) be pleased’
itithus
iti:
Vākyānta/Quotation marker
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय; इत्यादि-उद्धरणसूचक (quotative particle)

Prahlāda

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Listener: Śaunaka and ṛṣis (frame assumed; not explicit here)

Scene: A line of brāhmaṇas each receives a cow and dakṣiṇā; garlands and incense smoke curl upward; the king offers tāmbūla with folded hands, uttering ‘Viṣṇur me prīyatām’; a subtle Viṣṇu/Kṛṣṇa emblem or shrine appears behind.

N
Nṛga
V
Viṣṇu

FAQs

Charity becomes worship when offered with bhakti and the intention of pleasing Viṣṇu, not for personal fame.

Dvārakā Māhātmya—centered on Viṣṇu/Kṛṣṇa’s sacred domain—uses such acts to illustrate the dharma of that holy region.

Brāhmaṇa-pūjā with garlands and incense, followed by go-dāna with dakṣiṇā and tāmbūla offering.