Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 54

उवाच यदि तुष्टोऽसि यदि देयो वरो मम । गर्त्तेयं मम नाम्ना तु ख्यातिं गच्छतु केशव

uvāca yadi tuṣṭo'si yadi deyo varo mama | gartteyaṃ mama nāmnā tu khyātiṃ gacchatu keśava

เขากราบทูลว่า “หากพระองค์พอพระทัย หากจะประทานพรแก่ข้าพระองค์ได้แล้วไซร้ ข้าแต่พระเกศวะ ขอให้บ่อนี้ (หลุม/บ่อ) มีชื่อเสียงเป็นที่รู้จักด้วยนามของข้าพระองค์เถิด”

उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
यदिif
यदि:
Sambandha (Conditional marker)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formअव्यय (सम्बन्धबोधक/शर्तार्थक particle)
तुष्टःpleased
तुष्टः:
Karta-visheshana (Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootतुष् (धातु) / तुष्ट (प्रातिपदिक)
Formक्त (PPP); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
असिyou are
असि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (Present), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
यदिif
यदि:
Sambandha (Conditional marker)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formअव्यय (शर्तार्थक)
देयःto be given
देयः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदेय (प्रातिपदिक; दा धातोः यत्-प्रत्यय)
Formयत्-कृदन्त (gerundive/obligatory) ‘देय’ = दातव्य; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; वरः इत्यस्य विशेषणम्
वरःa boon
वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ममmy
मम:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन
गर्ताpit/cavity
गर्ता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगर्ता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
इयम्this
इयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
गर्तेयम्this pit
गर्तेयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगर्ता + इयम्
Formसन्ध्यन्तरितपदसमूह (not a samāsa); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ममmy
मम:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन
नाम्नाby (my) name
नाम्ना:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
तुindeed/but
तु:
Sambandha (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (विरोध/अनुयोगार्थक particle)
ख्यातिम्fame
ख्यातिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootख्याति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
गच्छतुmay it attain/go
गच्छतु:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलोट् (Imperative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
केशवO Keśava
केशव:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootकेशव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

Nṛga (the king, recipient of Kṛṣṇa’s grace)

Tirtha: (Requested) a garta/kuṇḍa to be famed by the devotee’s name

Type: kund

Scene: The devotee petitions Kṛṣṇa: a humble figure gestures toward a stone-lined pit/well; Kṛṣṇa listens, compassionate, with the sea-city of Dvārakā in the background.

K
Keśava
K
Kṛṣṇa
N
Nṛga

FAQs

A devotee’s redeemed life becomes a cause for sacred remembrance; divine grace can transform even a site into a celebrated tīrtha.

Nṛga-kūpa (the well/pit) in the Dvārakā region.

No ritual is prescribed; the verse records the boon that establishes the tīrtha’s name and fame.