Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 17

गां गृह्य स्वगृहं प्राप्तो दाम्ना बद्धां सवत्सकाम् । स तस्यै यवसं चार्द्रं ददौ ब्राह्मणसत्तमः

gāṃ gṛhya svagṛhaṃ prāpto dāmnā baddhāṃ savatsakām | sa tasyai yavasaṃ cārdraṃ dadau brāhmaṇasattamaḥ

พราหมณ์ผู้ประเสริฐพาโคไปถึงเรือนของตน พร้อมลูกโค และผูกไว้ด้วยเชือก แล้วจึงถวายหญ้าอาหารสัตว์ที่สดใหม่ชุ่มชื้นแก่โคนั้น

गाम्a cow
गाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
गृह्यhaving taken
गृह्य:
Kriya-visheṣaṇa (Absolutive/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund); ‘having taken’
स्वगृहम्his own house
स्वगृहम्:
Karma (Goal/गन्तव्य)
TypeNoun
Rootस्व (प्रातिपदिक) + गृह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय-समासः (स्वं गृहं)
प्राप्तःhaving arrived
प्राप्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootप्र + आप् (धातु) + त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past participle used predicatively); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
दाम्नाwith a rope
दाम्ना:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootदामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
बद्धाम्bound
बद्धाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootबन्ध् (धातु) + त (कृदन्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (bound)
सवत्सकाम्together with her calf
सवत्सकाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootस (उपसर्ग/प्रातिपदिक) + वत्सक (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (वत्सकेन सह)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
तस्यैto her
तस्यै:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (सम्प्रदान), एकवचन; सर्वनाम
यवसम्fodder/grass
यवसम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयवस (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
आर्द्रम्moist/wet
आर्द्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootआर्द्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (यवसम्)
ददौgave
ददौ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
ब्राह्मणसत्तमःthe best of Brahmins
ब्राह्मणसत्तमः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक) + सत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (ब्राह्मणेषु सत्तमः)

Sūta (contextual attribution within Prabhāsa Khaṇḍa)

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Scene: A serene courtyard scene: a brāhmaṇa leads a cow with her calf, tethered by a rope, into his home and offers fresh moist grass; domestic calm with sacred undertone.

B
brāhmaṇa
D
dhenu (cow)
V
vatsa (calf)

FAQs

Receiving a sacred gift brings responsibility—care (go-sevā) is itself a form of dharma and gratitude.

The Dvārakā Māhātmya context continues; the focus is on dharma practiced by its characters.

Implied go-sevā: feeding and properly keeping the cow (tethering, tending), reinforcing that dāna includes ongoing care.