Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

प्रह्लाद उवाच । ततो गच्छेद्द्विजश्रेष्ठास्तीर्थं पापप्रणाशनम् । कृकलासमिति ख्यातं नृगतीर्थमनुत्तमम्

prahlāda uvāca | tato gaccheddvijaśreṣṭhāstīrthaṃ pāpapraṇāśanam | kṛkalāsamiti khyātaṃ nṛgatīrthamanuttamam

พระหลาดะกล่าวว่า: ต่อจากนั้น โอ้พราหมณ์ผู้ประเสริฐทั้งหลาย พึงไปยังทิรถะผู้ทำลายบาป อันเลื่องชื่อว่า ‘กฤกะลาสะ’ คือ นฤคทิรถะอันหาที่เปรียบมิได้

प्रह्लादःPrahlāda
प्रह्लादः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रह्लाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्षभूत/परफेक्ट), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
ततःthen
ततः:
Adverbial (Time/Sequence)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रम/अपादानार्थक (then/from there)
गच्छेत्should go
गच्छेत्:
Kriya (Injunctive/विधि)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
द्विजश्रेष्ठाःbest of the twice-born (brahmins)
द्विजश्रेष्ठाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक) + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; कर्मधारयः (श्रेष्ठा द्विजाः)
तीर्थम्to a sacred ford/pilgrimage place
तीर्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
पापप्रणाशनम्destroyer of sins
पापप्रणाशनम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपाप (प्रातिपदिक) + प्रणाशन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (पापस्य प्रणाशनम्)
कृकलासम्(called) ‘Kṛkalāsa’
कृकलासम्:
Samjna (Appellation)
TypeNoun
Rootकृकलास (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; नाम (as a name)
इतिthus
इति:
Discourse marker
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरण/समाप्त्यर्थक (quotative particle)
ख्यातम्known as
ख्यातम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootख्या (धातु) + क्त (प्रत्यय)
Formभूतकृदन्त (क्त-प्रत्यय), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘प्रसिद्धम्’
नृगतीर्थम्Nṛga’s tīrtha
नृगतीर्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनृग (प्रातिपदिक) + तीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (नृगस्य तीर्थम्)
अनुत्तमम्unsurpassed, excellent
अनुत्तमम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअनुत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्

Prahlāda

Tirtha: Kṛkalāsa-tīrtha (Nṛga-tīrtha)

Type: ghat

Listener: Brāhmaṇas (dvija-śreṣṭhāḥ)

Scene: Prahlāda instructs brāhmaṇas to proceed to a famed ford; the tīrtha is shown with a stone ghat and clear water; a symbolic lizard (kṛkalāsa) motif appears, hinting at Nṛga’s curse and release.

P
Prahlāda
K
Kṛkalāsa Tīrtha
N
Nṛga Tīrtha
D
Dvija (Brāhmaṇa)

FAQs

Pilgrimage is framed as a dharmic journey to specific tīrthas whose power is to dissolve sin and elevate the soul.

Kṛkalāsa Tīrtha, also called Nṛga Tīrtha, in the Dvārakā Māhātmya.

A directive to proceed to the tīrtha (gacchet)—a pilgrimage injunction, implying darśana and customary tīrtha rites such as snāna.