Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 54

एवं स समयं कृत्वा शक्रः स्वार्थपरायणः । बलिना सह चावासीदर्थशास्त्रपरो महान्

evaṃ sa samayaṃ kṛtvā śakraḥ svārthaparāyaṇaḥ | balinā saha cāvāsīdarthaśāstraparo mahān

ครั้นทำสัญญากันดังนี้แล้ว ศักระผู้มุ่งประโยชน์ของตนก็พำนักอยู่ร่วมกับพาลี ผู้ยิ่งใหญ่ผู้เชี่ยวชาญอรรถศาสตร์และนโยบายการปกครอง

एवम्thus
एवम्:
Sambandha (Manner/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
समयम्an agreement/compact
समयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसमय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
कृत्वाhaving made
कृत्वा:
Kriya (Prior action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) → कृत्वा (क्त्वान्त)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund)
शक्रःŚakra (Indra)
शक्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशक्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
स्वार्थपरायणःdevoted to his own interest
स्वार्थपरायणः:
Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootस्व-अर्थ-परायण (प्रातिपदिक; स्व + अर्थ + परायण)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (स्वार्थे परायणः)
बलिनाwith Bali
बलिना:
Sahakari (Accompaniment/सह)
TypeNoun
Rootबलि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन
सहtogether with
सह:
Sahakari (Accompaniment/सह)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formसहार्थक-अव्यय
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
अवासीद्dwelt/stayed
अवासीद्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-वास् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपदम्
अर्थशास्त्रपरःdevoted to statecraft/political science
अर्थशास्त्रपरः:
Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootअर्थशास्त्र-पर (प्रातिपदिक; अर्थशास्त्र + पर)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (अर्थशास्त्रे परः)
महान्great
महान्:
Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण

Sūta/Lomaharṣaṇa (narrator)

Tirtha: Kedāra-kṣetra (frame)

Type: kshetra

Scene: Indra and Bali, after concluding a pact, reside together; the scene shows uneasy coexistence—formal cordiality, guarded expressions, ministers and scribes recording terms.

Ś
Śakra (Indra)
B
Bali
S
Samaya (agreement)
A
Arthaśāstra

FAQs

Even power must operate within agreements; policy (nīti) is shown as bound by pledged word.

This is narrative material within Kedārakhaṇḍa; no specific tīrtha is praised in this verse.

None; the focus is on samaya (compact) and conduct shaped by policy.