Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 76

उभयोः समनां ज्ञात्वा वृथा जल्पसि दुर्मते । यथोक्तः स त्ववादीन्मां वदनार्थे बलोद्धतः

ubhayoḥ samanāṃ jñātvā vṛthā jalpasi durmate | yathoktaḥ sa tvavādīnmāṃ vadanārthe baloddhataḥ

ทั้งที่รู้ว่าเราทั้งสองเสมอกัน เจ้ายังพูดเปล่าประโยชน์ โอ้ผู้มีจิตชั่ว” ครั้นถูกกล่าวเช่นนั้น เขาผู้พองด้วยกำลังจึงกล่าวกับข้าพเจ้า ด้วยใจมุ่งเพียงโต้เถียง

उभयोःof both
उभयोः:
Sambandha (Relation)
TypeNoun
Rootउभ (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/सप्तमी-विभक्ति (Gen/Loc), द्विवचन; ‘of/between both’
समनाम्equality/sameness
समनाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसमन (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (अर्थ: समानता/समता)
ज्ञात्वाhaving known
ज्ञात्वा:
Pūrvakāla-kriyā (Prior action)
TypeVerb
Rootज्ञा (धातु) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
Formक्त्वान्त अव्ययभाव (gerund): ‘having known’
वृथाin vain
वृथा:
Kriyā-viśeṣaṇa (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootवृथा (अव्यय)
Formरीतिवाचक अव्यय (adverb: in vain)
जल्पसिyou prattle/speak
जल्पसि:
Kriyā (Main verb)
TypeVerb
Rootजल्प् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), मध्यम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
दुर्मतेO evil-minded one
दुर्मते:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदुर्मति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहि: दु: + मति (whose mind is bad)
यथोक्तःas said/according to what was said
यथोक्तः:
Karta-samānādhikaraṇa (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootयथा + उक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; अव्ययीभाव: यथा + उक्त; विशेषण
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
तुbut
तु:
Sambandha/Contrast
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषार्थक निपात (but/indeed)
अवादीत्said/spoke
अवादीत्:
Kriyā (Main verb)
TypeVerb
Rootवद् (धातु)
Formलुङ्-लकार (Aorist), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
माम्me
माम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; सर्वनाम
वदनार्थेin the matter of speaking
वदनार्थे:
Adhikaraṇa (Context/अधिकरण)
TypeNoun
Rootवदनार्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; तत्पुरुष: वदन + अर्थ
बलोद्धतःpuffed up with strength/arrogant
बलोद्धतः:
Karta-samānādhikaraṇa (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootबल + उद्धत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय: बल(ेन) उद्धत; विशेषण

Nandīśvara (narrating; includes Nandin’s rebuke and Rāvaṇa’s response)

Tirtha: Kedāra/Kedāranātha

Type: kshetra

Listener: Frame inquirers (mahātmans) implied

Scene: A sharp admonition: ‘Knowing us equal, you prattle in vain’; the opponent, swollen with strength, prepares to continue arguing.

N
Nandīśvara
R
Rāvaṇa

FAQs

Vain disputation and pride in strength are condemned; dharma favors measured speech rooted in truth and humility.

Kedārakhaṇḍa’s Śaiva sacred geography forms the context, where proper conduct and speech are part of tīrtha-dharma.

None; the verse teaches ethical discipline—especially restraint in speech and argument.