Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 11

ईश्वरोहं सुकेशांते पावनं प्राप्तवानिमम् । ईश्वरस्य वचः श्रुत्वा ऋषिभार्या उवाच तम्

īśvarohaṃ sukeśāṃte pāvanaṃ prāptavānimam | īśvarasya vacaḥ śrutvā ṛṣibhāryā uvāca tam

พระองค์ตรัสว่า “โอ้ผู้มีเส้นผมงาม เราคืออีศวร เรามาถึงสถานอันชำระให้บริสุทธิ์นี้แล้ว” ครั้นได้ฟังพระวาจาแห่งอีศวร ภรรยาฤๅษีก็ทูลตอบพระองค์

ईश्वरःthe Lord
ईश्वरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (प्रातिपदिक, सर्वनाम)
Formप्रथमा (1st), एकवचन
सुकेश-अन्तेat Sukeśa’s end/border (place-name context)
सुकेश-अन्ते:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसुकेश (प्रातिपदिक) + अन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (सुकेशस्य अन्ते = at the end/edge of Sukeśa)
पावनम्a purifier / holy (place)
पावनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपावन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
प्राप्तवान्have attained / reached
प्राप्तवान्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootप्र-आप् (धातु)
Formकृदन्त (क्तवतुँ, past active participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
इमम्this
इमम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (प्रातिपदिक, सर्वनाम)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
ईश्वरस्यof the Lord
ईश्वरस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन
वचःspeech / words
वचः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund); पूर्वकालिक क्रिया (having heard)
ऋषि-भार्याthe sage’s wife
ऋषि-भार्या:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक) + भार्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (ऋषेः भार्या)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (परिपूर्णभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
तम्to him
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक, सर्वनाम)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

Śiva (as Īśvara) and ṛṣibhāryā (response begins)

Tirtha: Kedāra (pāvana-sthāna)

Type: kshetra

Scene: Śambhu, still in ascetic guise, calmly declares ‘I am Īśvara’ to the fair-haired woman; she listens, startled yet drawn into devotion.

Ī
Īśvara (Śiva)
ṛṣibhāryā
P
pāvana-sthāna (holy place)

FAQs

The Lord identifies Himself with the holy place’s power to purify, linking devotion to sacred geography (kṣetra-māhātmya).

A ‘pāvana’ (purifying) kṣetra within Kedārakhaṇḍa—i.e., the Kedāra sacred region.

None directly; the verse emphasizes the sanctity (pāvanatva) of the place.