Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 137

आस्थितः स्वगृहे नक्तं दूयमानेन चेतसा । तस्यां रात्र्यां व्यतीतायामाहूय च पुरोधसम्

āsthitaḥ svagṛhe naktaṃ dūyamānena cetasā | tasyāṃ rātryāṃ vyatītāyāmāhūya ca purodhasam

เขาพักอยู่ในเรือนตลอดราตรี จิตใจเร่าร้อนด้วยความทุกข์ ครั้นราตรีนั้นล่วงไปแล้ว จึงให้เชิญปุโรหิตมาเฝ้า

आस्थितःhaving stayed/remaining
आस्थितः:
Karta (Agent as participial subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootआ-स्था (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; “having stayed/being seated”
स्वगृहेin (his) own house
स्वगृहे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्व (प्रातिपदिक) + गृह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः ‘स्वं गृहं’
नक्तम्at night
नक्तम्:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootनक्तम् (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
दूयमानेनby (a) pained
दूयमानेन:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeVerb
Rootदूय् (धातु)
Formशानच्-प्रत्ययान्त वर्तमानकाले कर्मणि/आत्मनेपदी कृदन्त (present participle, passive sense), नपुंसक/पुं?—अत्र ‘चेतसा’ इत्यनेन सह तृतीया एकवचन; “being pained”
चेतसाwith mind/heart
चेतसा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootचेतस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
तस्याम्in that
तस्याम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; ‘रात्र्याम्’ इत्यस्य विशेषणम्
रात्र्याम्in the night
रात्र्याम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootरात्रि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
व्यतीतायाम्when (it) had passed
व्यतीतायाम्:
Adhikarana (Locative absolute/सप्तमी-सम्बन्ध)
TypeVerb
Rootवि-अति-इ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; locative absolute with ‘रात्र्याम्’: “when the night had passed”
आहूयhaving called
आहूय:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootआ-ह्वा (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund), “having summoned/called”
and
:
Sambandha (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)
पुरोधसम्the priest
पुरोधसम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपुरोधस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

Narrator (within Sūta’s narration to the sages)

Tirtha: Kedāra-kṣetra

Type: kshetra

Scene: A sleepless night: the protagonist stays at home, mind aflame with distress; at dawn he calls the priest, signaling a turn from turmoil to consultation.

N
Nandin
P
Purohita

FAQs

Inner agitation is resolved by turning toward dharmic counsel and timely worship rather than despair.

The narrative leads toward the Kedāra Śivālaya, the sacred focal point of the passage.

Implicit preparation for morning temple worship; no specific upacāra is listed in this verse.