Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 64

द्वंद्वयुद्धं सुतुमुलं देवानां प्रमथैः सह । प्रमथा मथिता देवैः सर्वे ते प्राद्रवन्रणात्

dvaṃdvayuddhaṃ sutumulaṃ devānāṃ pramathaiḥ saha | pramathā mathitā devaiḥ sarve te prādravanraṇāt

เกิดการประลองเดี่ยวอันอึกทึกยิ่งระหว่างเหล่าเทวะกับพวกปรมถะ แต่ปรมถะทั้งปวงถูกเหล่าเทวะบดขยี้ จึงพากันหนีออกจากสนามรบ

द्वन्द्व-युद्धम्duel / single combat
द्वन्द्व-युद्धम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootद्वन्द्व (प्रातिपदिक) + युद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः तत्पुरुषः (द्वन्द्वं यत् युद्धम्)
सु-तुमुलम्very tumultuous
सु-तुमुलम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु (उपसर्ग/अव्यय) + तुमुल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अव्ययीभाव-समासः (सु + तुमुल) विशेषणम् (yuddham)
देवानाम्of the gods
देवानाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
प्रमथैःwith the Pramathas
प्रमथैः:
Sahakaraka (Association/सह)
TypeNoun
Rootप्रमथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
सहtogether with
सह:
Sahakaraka (Association/सह)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formसह-अर्थक-अव्यय (with)
प्रमथाःthe Pramathas
प्रमथाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रमथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
मथिताःcrushed / churned / battered
मथिताः:
Kriya (State/क्रिया)
TypeAdjective
Rootमथ् (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त-प्रत्यय), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषणम् (pramathāḥ)
देवैःby the gods
देवैः:
Kartr-karana (Agent-instrument/कर्ता-करण)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
सर्वेall
सर्वे:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषणम् (te)
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सर्वनाम
प्राद्रवन्ran away / fled
प्राद्रवन्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootद्रु (धातु)
Formलङ्-लकार (imperfect), प्रथम-पुरुष, बहुवचन; परस्मैपद; उपसर्गः प्र-
रणात्from the battlefield
रणात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), एकवचन

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating to the sages (deduced)

Tirtha: Kedāra (Kedāranātha)

Type: kshetra

Scene: A chaotic sequence of duels between Devas and Pramathas; the Pramathas, battered, break formation and flee the battlefield.

D
Devas
P
Pramathas

FAQs

Victory and defeat fluctuate in cosmic battles, reminding readers that power is contingent and that dharma is tested through reversals.

Kedāra’s sanctified terrain is the narrative container, preserving these events as part of the tīrtha’s remembered greatness.

No ritual instruction occurs in this verse.