Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 39

विष्णुरुवाच । रुद्रतेजःप्रसूतोसि पवित्रोऽसि महामते । अनेन प्रार्थितः पूर्वं यज्ञार्थं च पुनः पुनः

viṣṇuruvāca | rudratejaḥprasūtosi pavitro'si mahāmate | anena prārthitaḥ pūrvaṃ yajñārthaṃ ca punaḥ punaḥ

พระวิษณุตรัสว่า “ท่านบังเกิดจากเดชเพลิงแห่งพระรุทระ ท่านเป็นผู้บริสุทธิ์ โอ้ผู้มีปัญญาใหญ่ ก่อนหน้านี้ด้วย เพื่อกิจแห่งยัญญะ ท่านก็เคยถูกท่านนั้นวิงวอนซ้ำแล้วซ้ำเล่า”

विष्णुःViṣṇu
विष्णुः:
Karta (Speaker/वक्ता)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (Speech verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
रुद्रतेजःप्रसूतःborn from Rudra’s energy
रुद्रतेजःप्रसूतः:
Viśeṣaṇa (Adjectival predicate/विशेषण)
TypeAdjective
Rootरुद्र (प्रातिपदिक) + तेजस् (प्रातिपदिक) + प्रसूत (प्र + सू (धातु) + क्त/PPP)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम्—त्वम् (implicit); तत्पुरुषः (रुद्रस्य तेजः = रुद्रतेजः; तस्मात् प्रसूतः)
असिyou are
असि:
Kriyā (Copula/अस्तिक्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन
पवित्रःpure/holy
पवित्रः:
Viśeṣaṇa (Adjectival predicate/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपवित्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम्—त्वम् (implicit)
असिyou are
असि:
Kriyā (Copula/अस्तिक्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन
महामतेO great-minded one
महामते:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहामति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन; कर्मधारयः (महान् मतिः यस्य)
अनेनby him/with this
अनेन:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, तृतीया (3rd), एकवचन; ‘by/with this (person)’
प्रार्थितःrequested
प्रार्थितः:
Kriyā (Predicative participle/क्रियाविशेष)
TypeVerb
Rootप्र + अर्थ् (धातु) + क्त (PPP)
Formकृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; (अहं/विष्णुः) implied subject; ‘was requested’
पूर्वम्formerly
पूर्वम्:
Kāla-kriyāviśeṣaṇa (Temporal adverbial/कालक्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; क्रियाविशेषणार्थे ‘formerly/earlier’
यज्ञार्थम्for the sake of the sacrifice
यज्ञार्थम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; तत्पुरुषः (यज्ञस्य अर्थः/हेतुः)
and
:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय/and)
पुनःagain
पुनः:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय (पुनरुक्ति/again)
पुनःagain
पुनः:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय (पुनरुक्ति/again)

Viṣṇu

Tirtha: Kedāra (Kedāranātha)

Type: kshetra

Scene: Viṣṇu addresses Vīrabhadra: born of Rudra’s fiery splendor, pure and great-minded; recalls that earlier too he was repeatedly requested for the sacrifice’s purpose—tying present conflict to past ritual history.

V
Viṣṇu
R
Rudra (Śiva)
V
Vīrabhadra (implied by address/context)
Y
Yajña (sacrifice)

FAQs

Even fierce divine power (Rudra-tejas) is inherently pure and ultimately serves dharma when aligned with the cosmic order.

Within Kedārakhaṇḍa, the broader frame is Kedāra sacred geography, though this verse itself focuses on the Dakṣa-yajña narrative rather than naming a specific tīrtha.

No direct prescription is given; the verse references yajña (sacrificial rite) as the narrative context.