Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 47

योषिद्भिः संगति पुंसां विडंबायोपकल्पते । त्वं स्वामी जगतां नाथः पराणां परमः परः । विमृश्य सर्वं देवेश यथावद्वक्तुमर्हसि

yoṣidbhiḥ saṃgati puṃsāṃ viḍaṃbāyopakalpate | tvaṃ svāmī jagatāṃ nāthaḥ parāṇāṃ paramaḥ paraḥ | vimṛśya sarvaṃ deveśa yathāvadvaktumarhasi

“การคบหาสตรีมักถูกแต่งให้เป็นเหตุแห่งการเยาะเย้ยชายทั้งหลาย แต่พระองค์ทรงเป็นเจ้าแห่งโลกทั้งปวง เป็นนาถา เป็นผู้สูงสุดเหนือความสูงสุด โอ้เทวेशวร โปรดพิจารณาทุกสิ่งแล้วตรัสให้ถูกต้องสมควร”

योषिद्भिःby women
योषिद्भिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयोषित् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (Instrumental/3rd), बहुवचन
संगतिःassociation, company
संगतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसंगति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन
पुंसाम्of men
पुंसाम्:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपुंस्/पुम्स् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive/6th), बहुवचन
विडम्बायfor mockery/ridicule
विडम्बाय:
Sampradana (Purpose/Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootविडम्बा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी (Dative/4th), एकवचन
उपकल्पतेis fit/serves, tends to result
उपकल्पते:
Kriyā (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootउप-कल्प् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपदम्
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
स्वामीmaster, lord
स्वामी:
Karta (Predicate nominative/कर्ता-समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootस्वामिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
जगताम्of the worlds
जगताम्:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
नाथःprotector, lord
नाथः:
Karta (Predicate nominative/कर्ता-समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootनाथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
पराणाम्of others
पराणाम्:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन (used substantively: 'of others/superiors')
परमःsupreme
परमः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
परःbeyond, higher
परः:
Karta (Predicate nominative/कर्ता-समानााधिकरण)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण/नामवत्
विमृश्यhaving reflected
विमृश्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootवि-मृश् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव
सर्वम्everything
सर्वम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (used as 'everything')
देवेशO Lord of gods
देवेश:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेव + ईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (देवानाम् ईशः)
यथावत्properly, as it should be
यथावत्:
Kriyā-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयथावत् (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
वक्तुम्to speak
वक्तुम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeIndeclinable
Rootवच् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive), अव्ययभाव
अर्हसिyou are able/ought
अर्हसि:
Kriyā (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootअर्ह् (धातु)
Formलट् (Present), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपदम्

Nārada addressing Śiva

Tirtha: Kedāra-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Purāṇic audience

Scene: Nārada, earnest now, cautions about sensual association and requests Śiva—Lord beyond all—to deliberate and speak the proper dharma.

N
Nārada
Ś
Śiva (Deveśa)

FAQs

The divine acts in the world while remaining transcendent; dharma includes discerning how actions are perceived and explained for the welfare of beings.

Not a single tīrtha is named here, but the Kedārakhaṇḍa setting frames the teaching within the sanctified Himalayan pilgrimage tradition.

None; it is ethical-theological counsel (vicāra/vimṛśya) rather than a specific vrata or rite.