Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 96

एवं बहुविधं श्रुत्वा नारदो मौनमाश्रयत् । पस्थितं च तद्दृष्ट्वा भृंगी वाक्यमथाब्रवीत्

evaṃ bahuvidhaṃ śrutvā nārado maunamāśrayat | pasthitaṃ ca taddṛṣṭvā bhṛṃgī vākyamathābravīt

ครั้นได้ยินนางกล่าวหลากหลายประการเช่นนั้น นารทก็อาศัยความสงัดเงียบ เมื่อเห็นท่านกำลังจะจากไป ภฤงคีกล่าวถ้อยคำเหล่านี้ขึ้น

एवम्thus
एवम्:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (manner adverb)
बहु-विधम्many kinds (of things)
बहु-विधम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक) + विध (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (many + kinds); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्म-विशेषण
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive)
नारदःNārada
नारदः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनारद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
मौनम्silence
मौनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमौन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
आश्रयत्resorted to/assumed
आश्रयत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + श्रि (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
पस्थितम्(him) having set out / departed
पस्थितम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootप्र + स्था (धातु) + क्त (कृत्) → प्रस्थित (प्रातिपदिक)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (पाठे 'पस्थितं' = 'प्रस्थितं' लेखनदोष सम्भव)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय
तत्him/that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (तं/तद्)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund)
भृङ्गीBhṛṅgī
भृङ्गी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभृङ्गी (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (नाम), प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
वाक्यम्words/speech
वाक्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक-अव्यय (then/now)
अब्रवीत्said/spoke
अब्रवीत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Narrator (Sūta/Lomaharṣaṇa tradition within Māheśvarakhaṇḍa)

Tirtha: Kedāra-kṣetra

Type: kshetra

Scene: Nārada, after hearing Pārvatī’s many statements, lowers his gaze and becomes silent; he turns as if to depart. Bhṛṅgī, noticing, steps forward to speak—creating a dramatic pause.

N
Nārada
B
Bhṛṅgī
P
Pārvatī

FAQs

Silence can be a dharmic response to conflict; true devotion then steps forward to protect right understanding.

The Kedāra sacred landscape frames the chapter, though no single tīrtha is named in this verse.

No formal rite; mauna appears as a practical spiritual discipline in the dialogue.