Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 1

लोमश उवाच । राज्यं चकार कैलास दवदवा जगत्पतिः । गणैः समेतो बहुभिर्वीरभद्रान्वितो महान्

lomaśa uvāca | rājyaṃ cakāra kailāsa davadavā jagatpatiḥ | gaṇaiḥ sameto bahubhirvīrabhadrānvito mahān

โลมศะกล่าวว่า: พระมหาเทพ ผู้เป็นเจ้าแห่งจักรวาล ทรงครองราชย์ ณ ไกรลาส พร้อมด้วยหมู่คณะคณานับมาก และมีพระวีรภัทรผู้ยิ่งใหญ่คอยแวดล้อม

लोमशःLomaśa
लोमशः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootलोमश (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (ऋषिनाम)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपदम्
राज्यम्sovereignty/rule
राज्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootराज्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
चकारexercised/did
चकार:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपदम्
कैलासKailāsa
कैलास:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकैलास (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्म/देशवाचक (पाठभेदे ‘कैलासे’ इति सप्तमी सम्भवति)
दवदवा(unclear reading; possibly ‘O god of gods’/epithet)
दवदवा:
Sambandha (Apposition/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदवदवा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (पाठदोष/अस्पष्टपद—सम्भवतः ‘देवदेवा’/‘देवदेवः’ इत्यर्थे)
जगत्पतिःLord of the world
जगत्पतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootजगत्-पति (प्रातिपदिक; घटकाः: जगत् + पति)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘जगतः पतिः’
गणैःwith the gaṇas
गणैः:
Sahakaraka (Accompaniment/सह)
TypeNoun
Rootगण (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
समेतःaccompanied
समेतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootसम्-इ (धातु)
Formकृदन्त—भूतकर्मणि कृदन्त (क्त/PPP); पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘समेत’ = accompanied
बहुभिःby many
बहुभिः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणं ‘गणैः’
वीरभद्रान्वितःaccompanied by Vīrabhadra
वीरभद्रान्वितः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवीरभद्र-अन्वित (प्रातिपदिक; घटकाः: वीरभद्र + अन्वित)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणं ‘जगत्पतिः’; ‘वीरभद्रेण/वीरभद्रैः अन्वितः’
महान्great
महान्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणं ‘जगत्पतिः’

Lomaśa

Tirtha: Kailāsa

Type: peak

Listener: Sages/pilgrims in the Kedāra-mahātmya frame

Scene: Śiva enthroned on Kailāsa as universal sovereign; ranks of gaṇas form a celestial court; Vīrabhadra stands as commander; banners flutter in thin mountain air; sages approach in reverence.

L
Lomaśa
Ś
Śiva (Jagatpati)
K
Kailāsa
G
Gaṇas
V
Vīrabhadra

FAQs

Śiva is portrayed as the supreme sovereign whose rule is upheld by divine order (gaṇas), emphasizing refuge in the Lord’s cosmic governance.

Mount Kailāsa, the paradigmatic sacred mountain that frames the Kedāra-Kailāsa sacred geography in the Skanda Purāṇa.

None is stated in this verse; it functions as a mahatmya-style glorification and setting.