Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 91

नाम्ना विचित्रवीर्योऽसौ सुभगः संदुरी प्रियः । राज्यं महत्तरं प्राप्य निःस्तंभो हि महानभूत्

nāmnā vicitravīryo'sau subhagaḥ saṃdurī priyaḥ | rājyaṃ mahattaraṃ prāpya niḥstaṃbho hi mahānabhūt

เขามีนามว่า วิจิตรวีรยะ ผู้เป็นมงคล โดนใจผู้คนและเป็นที่รัก ครั้นได้ครอบครองราชอาณาจักรอันไพศาลแล้ว เขาก็ยิ่งใหญ่แท้ ปราศจากความทะนงตน

नाम्नाby name
नाम्ना:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन; ‘by name’ (instrumental of specification)
विचित्रवीर्यःVicitravīrya (wondrous-valored)
विचित्रवीर्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविचित्र-वीर्य (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; कर्मधारय: ‘विचित्रं वीर्यं यस्य/विचित्रवीर्यः’ (having wondrous valor)
असौhe
असौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; सर्वनाम
सुभगःfortunate/handsome
सुभगः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसुभग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन
संदुरीgraceful/pleasing (reading uncertain)
संदुरी:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसंदुरी (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; विशेषण (दुर्लभ/पाठभेद-संभव)
प्रियःdear
प्रियः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन
राज्यम्kingdom
राज्यम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootराज्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
महत्तरम्greater
महत्तरम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक) + तरप् (तद्धित/तुलनात्मक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; comparative ‘greater’
प्राप्यhaving obtained
प्राप्य:
Kriya (पूर्वकर्म/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-आप् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (Gerund/Absolutive), उपसर्ग: प्र-, धातु: आप् (to obtain)
निःस्तंभःhumble/without pride
निःस्तंभः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिः-स्तम्भ (प्रातिपदिक; उपसर्गपूर्वक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; ‘without arrogance/support’
हिindeed
हि:
Sambandha (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle), अवधान/हेतु/खलु-अर्थ
महान्great
महान्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन
अभूत्became
अभूत्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद

Lomaharṣaṇa/Sūta (deduced: Māheśvarakhaṇḍa narrative style)

Tirtha: Kedāra (Kedāranātha)

Type: kshetra

Scene: Vicitravīrya enthroned in a vast kingdom, yet with folded hands to elders and Śiva; courtiers marvel at his modesty; symbols of power subdued by devotional demeanor.

V
Vicitravīrya

FAQs

True greatness is shown as prosperity joined with humility—an outcome of purifying merit.

The Kedāra Śaiva milieu remains the source of the merit that elevated him to noble kingship.

None; the verse continues describing the results of Śivarātri-associated merit.