Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 77

अग्निष्वात्तादिपितॄणां प्रियातीव बभूव ह । त्रिंशद्दिनानि ह्येतानि पुण्यकालयुतानि च । तेषां मध्ये विशेषो यस्तं श्रृणुध्वं द्विजोत्तमाः

agniṣvāttādipitṝṇāṃ priyātīva babhūva ha | triṃśaddināni hyetāni puṇyakālayutāni ca | teṣāṃ madhye viśeṣo yastaṃ śrṛṇudhvaṃ dvijottamāḥ

วันเหล่านี้เป็นที่รักยิ่งของเหล่าปิตฤ เช่น อัคนิษวาตตะ ทั้งสามสิบวันนี้ประกอบด้วยปุณยะกาล (กาลอันเป็นมงคล) และในบรรดาวันเหล่านั้นมีความพิเศษประการหนึ่ง—จงฟังเถิด โอ้ทวิชผู้ประเสริฐ

अग्निष्वात्तादि-पितॄणाम्of the Agniṣvātta and other Pitṛs
अग्निष्वात्तादि-पितॄणाम्:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootअग्निष्वात्त + आदि + पितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6), बहुवचन; ‘अग्निष्वात्तादयः पितरः’ इत्यर्थे (समूह-निर्देश)
प्रियाdear
प्रिया:
Karta (Predicative)
TypeAdjective
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; (अमा/पूर्णिमा/तिथिः इत्यादि) विशेषणम्
अतीवvery, exceedingly
अतीव:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootअतीव (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण अव्यय (intensifier)
बभूवbecame, was
बभूव:
Kriyā (Predicate)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/परिपूर्णभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
indeed (narrative)
:
Sambandha/Discourse marker
TypeIndeclinable
Rootह (अव्यय)
Formनिपात (narrative particle)
त्रिंशत्thirty
त्रिंशत्:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootत्रिंशत् (संख्या-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्याशब्दः; (दिनानि) विशेषणम्
दिनानिdays
दिनानि:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootदिन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), बहुवचन
हिfor, indeed
हि:
Hetu-dyotaka (Reason marker)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (reason/emphasis)
एतानिthese
एतानि:
Karta (Apposition)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), बहुवचन
पुण्यकाल-युतानिendowed with auspicious times
पुण्यकाल-युतानि:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootपुण्य + काल + युत (प्रातिपदिक; कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), बहुवचन; ‘पुण्यकालेन युतानि’ (तृतीया-तत्पुरुष/उपपद)
and
:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha (Genitive)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6), बहुवचन
मध्येin the middle, among
मध्ये:
Adhikarana (Location)
TypeNoun
Rootमध्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन (अव्ययीभाववत् प्रयोगः)
विशेषःa distinction, special point
विशेषः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootविशेष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
यःwhich
यः:
Karta (Relative subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; सम्बन्धबोधक सर्वनाम
तम्that
तम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
शृणुध्वम्hear (you all)
शृणुध्वम्:
Kriyā (Predicate/Imperative)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद
द्विजोत्तमाःO best of the twice-born
द्विजोत्तमाः:
Sambodhana (Vocative sense though form is nominative)
TypeNoun
Rootद्विज + उत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; षष्ठी/कर्मधारयार्थे ‘द्विजानाम् उत्तमाः’

Sūta (Lomaharṣaṇa) addressing the sages (deduced from Māheśvarakhaṇḍa narrative style)

Tirtha: Kedāra/Kedārakṣetra

Type: kshetra

Listener: Dvijottamas (ritual experts)

Scene: Sages invoke the Pitṛs; subtle ancestral forms (Agniṣvāttas) appear in the sky receiving water offerings, while a teacher announces that certain days are especially distinguished.

P
Pitṛs
A
Agniṣvātta

FAQs

Honouring the Pitṛs through timely dharmic acts connects family duty with cosmic order, and certain periods intensify merit.

The Kedāra region frames the discourse, but the verse emphasizes pitṛ-priya sacred timings rather than a named tirtha.

It points toward pitṛ-related observances (like śrāddha and offerings) performed during specially meritorious days.