Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 34

ये पुष्णंति निजं देहं सर्वभावेन चाहताः । मूढास्ते पापिनो ज्ञेया लोकद्वयबहिष्कृताः

ye puṣṇaṃti nijaṃ dehaṃ sarvabhāvena cāhatāḥ | mūḍhāste pāpino jñeyā lokadvayabahiṣkṛtāḥ

ผู้ใดแม้ถูกความทุกข์บีบคั้นรอบด้าน ก็ยังหล่อเลี้ยงแต่กายตนด้วยความยึดติดทั้งสิ้น จงรู้เถิดว่าผู้นั้นเป็นคนเขลาและคนบาป ถูกตัดขาดจากทั้งสองโลก (โลกนี้และโลกหน้า)

येthose who
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, बहुवचनम्; सम्बन्धक-सर्वनाम (relative: 'those who')
पुष्णन्तिnourish
पुष्णन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपुष् (धातु)
Formलट्-लकारः, प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्; परस्मैपदम्
निजम्one's own
निजम्:
Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootनिज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया, एकवचनम्; विशेषणम् (of देहम्)
देहम्body
देहम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदेह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया, एकवचनम्
सर्व-भावेनwith all their might
सर्व-भावेन:
Karana (Manner/करण)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + भाव (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषः (determinative: 'with whole being/with all effort'); पुंलिङ्गे, तृतीया, एकवचनम्; क्रियाविशेषण-भावे
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्ययम्
आहताःafflicted/struck
आहताः:
Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootआ + हन् (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
Formआहन्-धातोः क्त-प्रत्ययान्तं भूतकर्मणि कृदन्तम्; पुंलिङ्गे, प्रथमा, बहुवचनम्; विशेषणम् (of ये)
मूढाःdeluded
मूढाः:
Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootमूढ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, बहुवचनम्; विशेषणम् (of ते)
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, बहुवचनम्; निर्देशार्थक-सर्वनाम
पापिनःsinners
पापिनः:
Karta (Subject-apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootपापिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, बहुवचनम्; विशेषण/नाम (sinners)
ज्ञेयाःare to be known as
ज्ञेयाः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootज्ञा (धातु) + यत् (कृदन्त-प्रत्यय)
Formज्ञा-धातोः यत्-प्रत्ययान्तं विधेय-भावे (gerundive: 'to be known/should be regarded'); पुंलिङ्गे, प्रथमा, बहुवचनम्
लोक-द्वय-बहिष्कृताःbanished from both worlds
लोक-द्वय-बहिष्कृताः:
Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootलोक (प्रातिपदिक) + द्वय (प्रातिपदिक) + बहिष्कृत (कृदन्त; बहिस् + कृ धातु + क्त)
Formतत्पुरुषः (determinative: 'excluded from the two worlds'); पुंलिङ्गे, प्रथमा, बहुवचनम्; विशेषणम् (of ते)

Lomaharṣaṇa (Sūta) (deduced, Māheśvara-khaṇḍa narrative frame)

Tirtha: Kedāra / Kedāranātha-kṣetra

Type: kshetra

Scene: A didactic tableau: Caṇḍa gestures toward the body as transient, while the sacred landscape and a humble dog symbolize broader compassion; Caṇḍī’s anger dissolves into listening.

FAQs

Excessive body-centered living is ignorance; dharma requires prioritizing spiritual aims over mere indulgence.

The setting is Kedāra Khaṇḍa (Kedāra/Kedarnath region), where such teachings support the greatness of Śiva worship and pilgrimage.

No direct ritual is prescribed; the verse provides moral qualification for effective vrata, dāna, and tīrtha observance.