Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 25

भ्रममाणावने तस्मिन्ददर्श महतीं नदीम् । तस्यास्तीरे समासीनं स्वपतिं प्रेक्ष्य हर्षिता

bhramamāṇāvane tasmindadarśa mahatīṃ nadīm | tasyāstīre samāsīnaṃ svapatiṃ prekṣya harṣitā

เมื่อเธอพเนจรอยู่ในป่านั้น ก็ได้เห็นแม่น้ำใหญ่สายหนึ่ง ครั้นเห็นสามีของตนนั่งอยู่ริมฝั่ง ก็ปลาบปลื้มยินดีเต็มหัวใจ

भ्रममाणाwandering
भ्रममाणा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootभ्रम् (धातु) → भ्रममाण (कृदन्त, शतृ/शानच्-वर्तमानकृदन्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; वर्तमानकृदन्त (शानच्), कर्तरि प्रयोग; 'भ्रममाणा' = wandering (fem. nom. sg.)
वनेin the forest
वने:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन
तस्मिन्in that (place/time)
तस्मिन्:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; सर्वनाम
ददर्शsaw
ददर्श:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
महतīmgreat
महतīm:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; विशेषण
नदीम्river
नदीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनदी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
तस्याःof that (river)
तस्याः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन; सर्वनाम
तीरेon the bank
तीरे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतीर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
समासीनम्seated
समासीनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootसम्-आस् (धातु) → समासीन (कृदन्त, क्त)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; भूतकृदन्त (क्त), कर्मणि/भावे; 'seated'
स्वपतिम्her own husband
स्वपतिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्व + पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (स्वस्य पतिः)
प्रेक्ष्यhaving seen
प्रेक्ष्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootप्र-ईक्ष् (धातु) → प्रेक्ष्य (कृदन्त, त्वा/ल्यप्)
Formअव्ययभावः; क्त्वान्त/ल्यबन्त (absolutive/gerund)
हर्षिताdelighted
हर्षिता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootहृष् (धातु) → हर्षित (कृदन्त, क्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; भूतकृदन्त (क्त)

Lomaharṣaṇa Sūta (deduced: Māheśvarakhaṇḍa narration to sages)

Type: ghat

Scene: A woman in travel-worn garments emerges from a dense Himalayan forest and beholds a broad, shining river; on the bank her husband sits calmly, and her face brightens with sudden joy.

N
nadī (river)
P
pati (husband)

FAQs

In a sacred landscape, reunion and relief are portrayed as fruits of perseverance and dharmic intent.

Kedāra-kṣetra’s riverine setting (a great nadī within the Kedārakhaṇḍa narrative geography).

No explicit ritual is prescribed; the river setting foreshadows purification acts such as snāna that appear in the following verses.