Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 69

ज्ञानं ज्ञेयं ज्ञानगम्यं ज्ञात्वा च परिगीयते । कथं केन च ज्ञातव्यं किं तद्वक्तुं विवक्षितम्

jñānaṃ jñeyaṃ jñānagamyaṃ jñātvā ca parigīyate | kathaṃ kena ca jñātavyaṃ kiṃ tadvaktuṃ vivakṣitam

ญาณ สิ่งที่พึงรู้ และสิ่งที่เข้าถึงได้ด้วยญาณ—ล้วนได้รับการสรรเสริญเมื่อประจักษ์แล้ว แต่จะรู้ได้อย่างไร ด้วยวิธีใด—แท้จริงประสงค์จะกล่าวสอนสิ่งใดในเรื่องนั้น

ज्ञानम्knowledge
ज्ञानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootज्ञान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
ज्ञेयम्knowable
ज्ञेयम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootज्ञा (धातु)
Formयत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (Gerundive), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘to be known’
ज्ञानगम्यम्attainable through knowledge
ज्ञानगम्यम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootज्ञान (प्रातिपदिक) + गम्य (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष (ज्ञानेन गम्यम् = attainable through knowledge)
ज्ञात्वाhaving known
ज्ञात्वा:
Kriya-visheṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootज्ञा (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (Gerund/Absolutive)
and
:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
परिगीयतेis sung/celebrated
परिगीयते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगै (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (Passive), आत्मनेपद; उपसर्ग ‘परि-’
कथम्how
कथम्:
Prashna (Interrogative/प्रश्न)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formप्रश्न-अव्यय (interrogative adverb)
केनby whom/with what
केन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, तृतीया-विभक्ति, एकवचन (Instrumental)
and
:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
ज्ञातव्यम्is to be known
ज्ञातव्यम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootज्ञा (धातु)
Formतव्यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (Gerundive/Obligatory), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘to be known’
किम्what
किम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
तत्that
तत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; निर्देश (demonstrative)
वक्तुम्to say
वक्तुम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeIndeclinable
Rootवच् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (Infinitive), अव्यय-स्वरूप
विवक्षितम्is intended
विवक्षितम्:
Kriya (Predicate complement/विधेय)
TypeAdjective
Rootविवक्ष् (धातु)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; भूतकृदन्त (past passive participle) ‘intended to be said’

Śaṃkara (Śiva)

Tirtha: Kedāra

Type: kshetra

Scene: A didactic moment: the listener’s earnest questioning is visible; Śiva’s gesture indicates he will define means and goal; symbolic triad (lamp, mirror, path) can represent jñāna-jñeya-jñāna-gamya.

J
Jñāna
J
Jñeya

FAQs

It frames the core inquiry: what is knowledge, what is to be known, and what method leads to realization.

The broader Kedāra context remains, but the verse is methodological/philosophical rather than a tirtha-stuti.

No ritual is stated; the emphasis is on right inquiry into the means of knowing.