Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 40
द्वंद्वातीतो निर्विकल्पो हि साक्षात्स्वस्थो नित्यो नित्ययुक्तो निरीहः । कूटस्थो वै कल्पभेदप्रवादैर्बहिष्कृतो बोधबोध्यो ह्यनन्तः
dvaṃdvātīto nirvikalpo hi sākṣātsvastho nityo nityayukto nirīhaḥ | kūṭastho vai kalpabhedapravādairbahiṣkṛto bodhabodhyo hyanantaḥ
พระองค์ทรงพ้นจากคู่ตรงข้ามทั้งปวง ปราศจากมโนวิกัลป์ สถิตโดยตรงในตนเอง—นิรันดร์ ผูกพันกับนิรันดร์ และไร้ความใคร่ปรารถนา—ทรงดำรงมั่นคงไม่แปรผันดุจคูฏัสถะ. พ้นจากวิวาทว่าด้วยความต่างแห่งยุคและกัลป์ พระองค์เป็นอนันต์: จิตรู้บริสุทธิ์ และรู้ได้ด้วยการตื่นรู้เท่านั้น.
Unspecified (realization-teaching voice; compatible with Śaiva jñāna discourse in Kedārakhaṇḍa)
Tirtha: Kedāra
Type: kshetra
Listener: seeker/pilgrim
Scene: An abstract-theophanic scene: a still, luminous consciousness-field above the Himalayas; dualities (day/night, heat/cold, joy/sorrow) appear as fading pairs around a central unchanging light; a meditator sits unmoved.
FAQs
The supreme reality is beyond duality and conceptualization; it is realized as direct, desireless, immutable consciousness.
Not site-specific; it supplies the contemplative theology that undergirds Kedāra’s Śaiva sanctity.
No explicit rite; it implicitly recommends nirvikalpa contemplation and Self-abidance.