Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 35

कोपान्निःश्वसितेनैव रुद्रस्य च महात्मनः । जातं ज्वराणां च शतं सन्निपातास्त्रयोदश

kopānniḥśvasitenaiva rudrasya ca mahātmanaḥ | jātaṃ jvarāṇāṃ ca śataṃ sannipātāstrayodaśa

เพียงลมหายใจอันเดือดดาลของพระรุทระผู้มีมหาตมัน ก็ให้กำเนิดไข้ร้อยประการ และสันนิปาตะสิบสามอย่างอันร้ายแรง

कोपात्from anger
कोपात्:
Apadana (Source/Cause/अपादान)
TypeNoun
Rootकोप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; हेतौ/कारणे
निःश्वसितेनby (his) exhalation/breath
निःश्वसितेन:
Karana (Instrument/Means/करण)
TypeNoun
Rootनिःश्वसित (प्रातिपदिक) < निः+श्वस् (धातु)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; साधन/हेतौ
एवindeed; just
एव:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय, अवधारणार्थक (emphatic particle)
रुद्रस्यof Rudra
रुद्रस्य:
Sambandha (Genitive/षष्ठी)
TypeNoun
Rootरुद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय
महात्मनःof the great-souled (one)
महात्मनः:
Sambandha (Genitive/षष्ठी)
TypeAdjective
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक) = महा + आत्मन्
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; समासः—महान् आत्मा यस्य (कर्मधारय/बहुव्रीह्यर्थे विशेषण)
जातम्was produced; arose
जातम्:
Kriya (Predicate)
TypeVerb
Rootजात (कृदन्त-प्रातिपदिक) < जन् (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त-प्रत्यय), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि/भावे—‘was born/produced’ (finite-verb sense)
ज्वराणाम्of fevers
ज्वराणाम्:
Sambandha (Genitive/षष्ठी)
TypeNoun
Rootज्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय
शतम्a hundred
शतम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; संख्यावाचक-नाम
सन्निपाताः(types of) combined fevers; complications
सन्निपाताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसन्निपात (प्रातिपदिक) < सम्+नि+पत् (धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
त्रयोदशthirteen
त्रयोदश:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रयोदश (संख्याशब्द-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्याशब्दः, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचनार्थे; द्विगु-समासः—त्रयः + दश

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating to the sages (contextual attribution within Māheśvarakhaṇḍa)

Tirtha: Kedāra (Kedārakṣetra)

Type: kshetra

Listener: Sage-audience

Scene: Rudra exhales in anger; from the breath stream emerge personified fevers—fiery, smoky beings—along with thirteen composite afflictions, swirling like a dark-red cloud around him.

R
Rudra (Śiva)
J
Jvara (fever/affliction)
S
Sannipāta

FAQs

The Purāṇas depict cosmic order as responsive—disharmony and insult to the sacred can manifest as suffering, urging humility and reverence.

Kedārakhaṇḍa’s broader frame is the Kedāra sacred region; this verse itself is not a tīrtha-phalāśruti.

None explicitly; it is a mythic etiological description of afflictions.