Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 10

पुरा पंचमुखो भूत्वा गर्वितोसि सदाशिवम् । कृतश्चतुर्मुखस्तेन विस्मृतोऽसि तदद्भुतम्

purā paṃcamukho bhūtvā garvitosi sadāśivam | kṛtaścaturmukhastena vismṛto'si tadadbhutam

กาลก่อนท่านเคยเป็นผู้มีห้าพักตร์ แล้วเกิดความทะนงต่อพระสทาศิวะ ครั้นพระองค์ทรงทำให้ท่านเหลือสี่พักตร์ ท่านลืมเหตุอัศจรรย์นั้นแล้วหรือ

पुराformerly, once
पुरा:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
पञ्चमुखःfive-faced
पञ्चमुखः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootपञ्च + मुख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; समासः द्विगुः (पञ्च मुखानि यस्य)
भूत्वाhaving become
भूत्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund), ‘भू’ धातोः
गर्वितःproud
गर्वितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootगर्वित (प्रातिपदिक; कृदन्त-विशेषण)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle used adjectivally)
असिyou are
असि:
Kriya (Copula/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), परस्मैपद, मध्यमपुरुष, एकवचन
सदाशिवम्Sadāśiva
सदाशिवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसदाशिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; समासः कर्मधारयः (सदा शिवः)
कृतःmade, rendered
कृतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
चतुर्मुखःfour-faced
चतुर्मुखः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootचतुर् + मुख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; समासः द्विगुः (चत्वारि मुखानि यस्य)
तेनby him/thereby
तेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन
विस्मृतःforgotten (you became forgetful)
विस्मृतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु)
Formवि + स्मृ; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
असिyou are
असि:
Kriya (Copula/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), परस्मैपद, मध्यमपुरुष, एकवचन
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
अद्भुतम्wonderful, marvelous
अद्भुतम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootअद्भुत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; ‘तत्’ इत्यस्य विशेषणम्

Devī (deduced; addressing Brahmā’s mythic episode)

Tirtha: Kedāra/Kedāranātha

Type: kshetra

Listener: Brahmā (reproved)

Scene: Flashback tableau: Brahmā once five-faced, swollen with pride, confronted by Sadāśiva; the moment of reduction to four faces—an awe-filled, corrective miracle.

S
Sadāśiva
B
Brahmā (implied as the addressee)

FAQs

Pride, even in exalted beings, is corrected by the Supreme; humility is essential for dharma and spiritual authority.

Not a site-specific verse; it supports Kedārakhaṇḍa’s Śaiva Mahātmya by asserting Sadāśiva’s supremacy.

None directly; it is a doctrinal reminder underpinning proper ritual hierarchy.